Labels

Showing posts with label අති පුජ්‍ය මඩවල උපාලි හිමියන්. Show all posts
Showing posts with label අති පුජ්‍ය මඩවල උපාලි හිමියන්. Show all posts

Sunday, October 15, 2017

බුදු දහම ඥානවන්තයන්ට යි


" බණ ඇසූ පමණින් , මතක තබා ගැනීමෙන් පමණින් සුතමය ඥානය නො ලැබේ. බණ අසාගෙන යනවිට එම කරුණු අවබෝධ වෙන්නේ, මෙය ‘ම විසින් පිළිපැදිය යුතුයි’ යනුවෙන් සිතන විට සුතමය ඥානය ලැබේ. උදාහරණයක් වශයෙන් ‘පංච ශීලය’ ගැන බණක් ඇසේ. එහි ආනිශංස ද කියැවේ. එවිට ශ්‍රාවකයා තුළ ඒ පිළිබඳ දැනුමත් , මා විසින් පංච ශීලය රැකිය යුතු යි යන අදහසත් ඇති වේ."
බුදු දහම ඥාන මාර්ගයකි. යමක් නිවැරැදිව හඳුනා ගැනීමට ඥානය උපයෝගී වේ. බෞද්ධයෙකු වූ පමණින් ඥානයන්ගෙන් තොරව දුක් කරදර දුරු කළ නො හැකි ය. සීල, සමාධි, ප්‍රඥා ත්‍රි සික්ෂාවෙහි ප්‍රඥා යනුවෙන් සඳහන් කරන්නේ මේ ඥාන යි. බුද්ධ ඥාන ප්‍රභේද වශයෙන් හැත්තෑ තුනක් බව පටිසම්භිදා මග්ගයේ සාරිපුත්ත හිමියෝ විස්තර කරති. එයින් හැට හතක් අන් අයට ද ලබා ගත හැකි බව දක්වා තිබේ. එයින් පළමුවැන්න වන ‘සුතමය ඥානය’ කුමක්දැ’යි බලමු.

Saturday, September 2, 2017

මතකයට ගැනීම අසීරු ද?

බමුණාගේ ගැටලුව


‘සංගාරව’ බමුණා බුදුරදුන් හමුවී ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්ස, මා කලින් උගත් දේ දැන් මතකයේ නැතැ’යි ඊට හේතු කුමක්දැ’යි විමසී ය . එහි දී බුදුරදුන් , සංගාරය ආශාව (කාමච්ඡන්දය) නිසා කලින් උගත් දේ මතකයට ගැනීමට අසීරුය. එය සායමක් දියවුණු ජලයෙහි මුව නිමිත්ත නොපෙනෙන්නා සේ ය. තරහක් (ව්‍යාපාද) ඇතිවූ විට කැකෑරුණු ජලයෙහි මුව නිමිත්ත නොපෙනෙන්නා සේ මතකයට ගැනීම අපහසු ය. එසේම නිදිමතක් (ථීනමිද්ධ) ඇතිවූවිට , දිය සෙවෙල් ඇති ජලයෙහි මුව නිමිත්ත නොපෙනෙන්නා සේ කලින් උගත් දේ මතකයට ගැනීමට අසීරු ය. එමෙන්ම නොසන්සුන්කම (උද්දච්ච) ඇති විටත් සුළඟින් ජලයෙහි රැල්ලක් ඇතිවිට මුව නිමිත්ත නොපෙනෙන්නා සේ මතකයට ගැනීමට අසීරු ය. සැකය (විචිකිච්ඡා) ඇති විටත් කළුවරට රාත්‍රියෙහි ජලයෙහි මුව නිමිත්ත නොපෙනෙන්නා සේ මතකයට ගැනීම අසීරු ය. මෙසේ බුදුරජාණන් වහන්සේ සංගාරව බමුණාට දේශනා කොට වදාළ සේක. (සංගාරව සූත්‍රය)

Saturday, August 5, 2017

සිත තිබෙන තැනකොතැන ද?

ඒ ශෝක ජනක මොහොතකි. විශ්මය ජනක පුවතකි. පසුගියදා මොළය මිය ගිය තම පුතුට සසරේ මතු භවයක මෙවැනි අකල් මරණයක් සිදු නොවේවා’යි යන පැතුම මව්පියන්ට පහළ වන්නට ඇත. ඒ නිසාම ඔවුහු උතුරායන පුත්‍ර ස්නේහයෙන් වැගිරෙන කඳුළු වැල් සඟවා ගෙන සිදු කළ පින්කම විශිෂ්ටය.
මේ තරුණ දරුවාගේ හෘදය වස්තුවෙන්, වකුගඩුවලින් , අක්මාවෙන්, දෙනෙතින් තවත් මිනිසුන් ජීවිත ලැබීය.
අයෙක් හදිසි අනතුරකින් මිය ගියොත් හෘදය තවත් අයෙකුට බද්ධ කරන්න පුළුවන්. සාමාන්‍යයෙන් මෙවැනි ඉන්ද්‍රියයන් ලබා ගන්නේ මියගිය අයෙකුගෙන් පමණයි. මොළය මැරුණු පුද්ගලයා කෙසේවත් ජීවත් වන්නේ නැහැ. නමුත් පුද්ගලයාගේ හෘදය වස්තුවට ක්‍රියා කරන්න පුළුවන්. එහෙත් ස්වසනය ක්‍රියාත්මක වන්නේ නැහැ.
බුදු දහමට අනුව සිතයි කයයි යනුවෙන් නාම රූප දෙකකි. එය විද්‍යාවට අනුව බාහිරව පෙනෙන්න ඇති කය සහ නොපෙනෙන සිතයි. එසේනම් ජීවිතය ගැන දැනගන්න පහසු වුණත් සිත ගැන දැනගන්න අපහසුයි. සිත සහ කය ගැන වෙන වෙනම ඉගෙන ගැනීමෙන් සිත තැන්පත් කරගන්නට පහසු වෙයි. බුදු දහමේ මනෝ විද්‍යාත්මකව ඉගැන්වෙන කායික පැත්ත විස්තර කර තිබෙයි. මොළයේ තැන්පත්බව සිරුරේ පද්ධති දොළහකින් ක්‍රියාත්මක වෙයි.