දරුවන් ආගමික ස්ථානයට සම්බන්ධ කළ යුතුයි

බුදුසරණ පුවත්පතෙහි 2015. 04. 03 වනදා පළවූ මෙම ලිපිය ශ්‍රී ලංකා රාමඤ්ඤ මහා නිකායේ අනු නායක ධුරන්දර ව වැඩ විසූ ගිරාඹේ ආනන්ද අනු නා හිමියන්ට උපහාර පිණිස නැවත පළ කිරීමකි

වසර සිය ගණනක් අපේ රටේ රාජ්‍යත්වයේ සංකේතය වුණේ ඓතිහාසික අතිපූජනීය දළදා වහන්සේ.

ආගම දහම මුල් කරගත් සමාජයක් බිහිවුණේ ඒ අනුවයි. ඉවසීම, කරුණාව, දයාව වැනි මානුෂික ගුණාංග මූලික කරගත් සමාජයක්, ආර්ථිකයක් අප හදා ගන්නේ ඒ අනුව යි. ගමනක් බිමනක් ගියත් වෙළෙඳාමක් කළත් සැමවිට ම අනෙක් අය ගැන සොයා බලා වැඩ කටයුතු කිරීමට ලක්වාසි ජනතාව පුරුදු පුහුණු වුණා.

සතා සිවුපාවාට පවා ආදරය කරන්න ජනතාව පුරුදු පුහුණු වුණේ ධාර්මික ප්‍රතිපත්තීන්ට එසේ මුල් තැනක් ලබාදුන් නිසයි. පාසලේ විදුහල්පතිවරයා නැතිනම් ඉස්කෝලේ මහත්තයා, වෙද මහත්තයා, ආරච්චි මහත්තයා මුල් කරගත් අපේ සමාජය පන්සල ඇසුරු කරගෙනයි එදා සියලු වැඩ කටයුතු කළේ.

කෘතවේදී ළමා පරපුරක් වෙනුවෙන්

සිද්ධාර්ථ කුමරු ගිහිගෙය අත්හැර පැවිදි වී බුද්ධත්වයට පත් වී කාලයක් ගිය පසුව මහාප්‍රජාපතී ගෝතමිය ඉතා ම අමාරුවෙන් පැවිද්ද ලබා කාන්තා විමුක්තිය වෙනුවෙන් මෙහෙණි සස්න ආරම්භ කළා ය.

පැවිදි වූ මුල් කාලයේ දී එතුමිය බුදුරදුන් තමන්ගේ පුතා කියා සිතුවේ නැත. තමන්ගේ ගුරුවරයා ලෙසයි සිතා ඇත්තේ. සිරිතක් වශයෙන් පිරිස කෙළවරට ගොස් බණ ඇසූ ගෝතමිය ටික දිනකින් රහත් ඵලයට පත් වූවා ය. එක් දවසක් බුදුරදුන් ධර්මය දේශනා කරන මොහොතක උන්වහන්සේ ඉදිරිපිටට පැමිණ ධර්මාසනය ළඟ වාඩිවී බණ අසමින් සිටියා ය. අත්දෙක ඔසවා නළල මත තබා බුදුරදුන් දෙස ම බලමින් බණ ඇසුවා ය. දැන් ගෝතමියගේ දෑසින් කඳුළු වැගිරෙන්නේ ය. බුදුහාමුදුරුවෝ සුළු මෑණියන් දෙස බැලූහ. වෙනදා පිටුපසට වී බණ අසණ මෑණියන් අද මේ විශාල පිරිසක් අතරින් ඉදිරියට ම විත් බණ අසන්නී ය. මේ වෙනස, කුමක්ද? මෑණියනි, ප්‍රජාපතිනියණි, අද මා ඉදිරිපිටට ම ඇවිත් මා දෙස බලා ඉන්නේ ඇයි?

දරුවන්ගේ වගකීම් පැහැර හැරිය හැකි ද?

අප පරලොව ජීවිතය සාර්ථක කරගැනීමට නම්, මෙලොව ජීවිතය සාර්ථක කරගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වෙයි. මෙලොව සාර්ථක ජීවිතයක් ගත කරන බොහෝ පුද්ගලයන් පරලොව ජීවිතය සාර්ථක කරගැනීමට උත්සාහ දරයි. ඒ සඳහා භෞතික දියුණුව මෙන්ම අධ්‍යාත්මික දියුණුවද එක හා සමානව ගොඩනැඟිය යුතුය. අරමුණු එසේ වුවද, ශෝචනීය තත්ත්වයනට ඇද දමන ඇතැම් අවස්ථාවන් දක්නට නැතිවාම නොවෙයි.

ඇතැමුන් දුක් විඳිමින් හම්බකරන මුදලින් හැන්දෑවට මත්වතුර බොනවා නම්,අප හිඟන්නන් වීම වැළැක්විය නොහැකි ය. සමෘද්ධි ආධාර ලබාදීමෙන් එම ප්‍රශ්නය විසඳිය හැකිද? සමෘද්ධි ආධාර ලබන බොහෝ ගෙවල්වල පිරිමින් හැන්දෑවට මත්වතුර පානය කරයි. මිනිස්සු නැඟිටින්න නම්, ඔවුන් ප්‍රඥාවන්ත වීම අත්‍යවශ්‍යය. කවුරුන් හෝ පුද්ගලයෙකු කුසගිනි බවට ප්‍රකාශ කරගෙන පැමිණි විට ඔහුට බිලී පිත්තක් ලබාදිය යුතු බවත්, මාලුකූරියෙකු ලබානොදිය යුතු බවටත් චීන ප්‍රකාශයක් පවතී. එම උදාහරණය අපට නොගැලපුන ද , එයින් ගත යුත්තේ ඔහුට කුසගිනි නම්, හම්බකළ හැකි ක්‍රමයත්, නිෂ්පාදනය කළ හැකි ක්‍රමයත් සූදානම් කළ දිය 

විසිරුණු සිත ඉගෙනීම දුර්වල කරයි

ඡ්‍යොතිෂය ඉගෙන ගත් එක් මිනිසෙක් සිටියේ ය. දිනක් හේ තමන් මිය යන්නේ කවදාදැයි තමන් ම විමසා බැලුවේ ය. මිය යන දිනය හා වේලාව දැන අනුන්ට කරදරයක් නොවන සේ තමන් ම වළක් කැපුවේ ය. නියමිත වෙලාවට විනාඩි කිහිපයකට පෙර ඒ වළට බැස දිගා වූයේ ය. ඒ අසලින් යන තවත් මිනිසෙකි ඔහු ද ඡ්‍යොතිර්වේදියෙකි. වළට එබී බැලූ ඔහු එහි නිදා සිටින මිනිසා දුටුවේ ය.

“ඔබ ඔය විදිහට සිටින්නේ කුමක් නිසා ද?” ඔහු පුදුමයෙන් ඇසුවේ ය. එවිට වළතුළ සිටි මිනිසා කීවේ තමන් තව විනාඩි දහයකින් මිය යන බව ය. කිසිවෙකුටත් කරදරයක් නොවන සේ අවසන් ගමන් යන්නට වළට බැස දිගා වී සිටින බව ය.

“එසේ නම් ඔබ උපන් වේලාව මට කියන්න. මිය යන බවට ඔබ කී වේලාව නිවැරැදිදැයි මම ද බලන්නම්. වළ උඩ සිටි මිනිසා ද කීවේ ය. උපන් වේලාව දැනගත් ඔහු තමන්ගේ දැනුමට අනුව ගණන් සාදා බැලුවේ ය. ඔහුට මියයන්නට විනාඩි දහයක් නොව තවත් විනාඩි තිහක් ම ඇති බව දුටුවේ ය. ඒ ඇසූ වහා ම මියයන්නට සූදානමින් සිටි මිනිසා වහාම ගොඩ ආවේ ය.

සිල් රැකිය යුතු දරුවන් පමණද?

"

අතීත ගැමි ගෙදර පන්සලක් මෙන් පිරිසුදුව පැවැති බව අමතක නොකළ යුතු කාරණාවක්. පොල්අත්තක රටා මවමින් පිළිවෙළකට අතුගා තිබුණ මිදුලෙහි සේපාලිකා මල් සුවඳ දසත පැතීරී ගියා. සේපාලිකා මල් සුවඳ හමමින් සිරියාවකට පැවැති එදා ගැමි ගෙදර ඒ පරිසරයට කෙතරම් සොඳුරු බවක් එක් කළාද? හැකි තරම් ගෙදරට ප්ලාස්ටික් භාණ්ඩ පුරවාගත් තරමට ගෙදර ලස්සන වෙන බව ඇතැමුන් සිතා සිටී. එය වර්තමාන ස්වභාවයයි."

හැම දරුවෙක් ම වටිනා දරුවෙක් වෙයි. හැම දරුවෙක් ම තමාට ලැබුණ මහා සම්පතක්. දරුවා පිළිබඳව එම විශ්වාසය සැම දෙමව්පියෙකු සතු විය යුතු ය. නිවැරැදි කාරණාවන් නිවැරැදිව මනසට ඇතුළු කර නොගැනීම අපගේ සමාජය අසංවර්ධිත වීමට හේතුවක් වෙයි. සංවර්ධිත රටක් විමට නම්, මිනිසුන්ගේ ආත්ම ගොඩනැඟී තිබිය යුතු ය.

තට්ටු ගණනින් යෝධ ගොඩනැඟිලි ඉහළ ගිය පමණින් සංවර්ධනය වූ බවට සිතීම අපහසු කාරණාවක්. මිනිසුන්ගේ මනස යහපත්ව ගොඩනැඟී තිබිය යුතු ය. එකිනෙකාට ගරුකිරීම, ශ්‍රද්ධාවන්තවීම අංක එක නම්, දෙමව්පියන් ඉතාම සිල්වන්ත වීම අංක දෙක විය යුතු ය. එබඳු පරිසරයක වැඩෙන දරුවන් සිල්වන්ත කිරීම පහසු වෙයි. ගිහියෙකු විසින් ආගමික වශයෙන් ආරක්ෂා කරනු ලබන සිල් පද පහට අමතරව ගෘහයට අදාළ වන සිල්පද ද වෙනම ආරක්ෂා කළ යුතුය.

අධ්‍යාත්මික පරිසරය නිවසෙන් ගොඩ නගමු

එදා, අප පාසල නිමවෙලා ගෙදරට දුවගෙන එන්නේ අම්මා හොයාගෙනයි. ගේ දොරකඩ නොසිටියත් කුස්සියේ හරි අම්මා ඉන්න බව දන්නවා. සමහර දවසට ඇය තවමත් කෑම පිසිනවා. කොස් ගෙඩියක් සුද්ද කරනවා. අම්මගේ බෙල්ලේ එල්ලීගෙන ආදරේ හොයන අතරේ කොස් මදුලකුත් කටට දාගන්නවා. හිතත් පිරෙනවා. කුසත් පිරෙනවා. ඉතින් සෙල්ලම් කරන්න දුවනවා.

එදා අපේ ගම ගෙවල්වල මහා පිරිසක් හිටියා. ගෙදර විස්තෘත පවුලක්. හදිසියේ දවසක අම්මා නො හිටියත් අත්තම්මලා, සීයලා හරි අපට බත් කට කැව්වා. අහළපහළ හැමෝ ම නැන්දලා, මාමලා. ගෙදර බත් නැතත් මදි පුංචිකමක් නෑ. අල්ලපු ගෙදරින් හරි බත් පිඟාන ලැබුණා. ඒත් අද ඒ සමාජය දකින්නට නෑ. හදිසියකට, අතමාරුවකට යමක් ඉල්ලුවත් "අරගොල්ලෝ වැටිලද කොහොද? හොඳ වැඩේ. හරි ඉහළින් හිටියේ." ඒ වගේ බොහෝ දේ කියනවා. විවේචනය කරනවා. ඒ නිසා බඩගින්නේ හිටියත් ඉල්ලන්නේ නැහැ.

අර්ථවත් තාරුණ්‍යයකට බුදු දහම

වර්තමානයෙහි තරුණ පිරිස් ආගමට යොමු වීම අඩු බවට ඇතැම් පිරිස් තර්ක කරති. ඊට එකඟ විය නොහැකිය.බොහෝ විහාරස්ථානයන්හි කෙරෙන ආගමික සහ සාමාජීය කටයුතුවලදී තරුණ පිරිස් වෙනදාට වඩා සහභාගි වෙති. වර්තමාන තරුණ දරුවන් නිදහස් අධ්‍යාපනය , වෙනත් අධ්‍යාපන පහසුකම් සමඟ සෑහෙන ප්‍රමාණයකට අධ්‍යාපනයක් ලබා තිබෙන පිරිසක් නිසා එම පිරිසට විශේෂයෙන්ම ආගමික කටයුතු සමඟ සම්බන්ධවීමට හොඳ පසුබිමක් නිර්මාණය වී තිබේ.

දහම් පාසල, පන්සලෙහි තිබෙන තරුණ සංවිධාන, වෘත්තීය පහුණු මධ්‍යස්ථාන, සුභසාධන සේවාවන් වැනි කටයුතු සඳහා තරුණ සහභාගිත්වයට අවස්ථාව ලැබේ. සිල් සමාදන්වීම, භාවනා කිරීම වයසට ගිය පසු කරන කටයුතු මිස තරුණ කාලයෙහි කරන දේවල් නොවන බවට මතයක් අප අතර පවතී.එම අදහස වැරැදිය. බුදු දහම වයසට ගිය පිරිසට පමණක් දේශනා කළ ධර්මයක් නොවේ. ආරම්භයේදීම බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් ධර්මය දේශනා කරනු ලැබුවේ තරුණයන්ට සහ තරුණ කණ්ඩායම් සඳහායි. පස්වග තවුසන්ට පසුව පැවිදි වූ නන්ද කුමරු, භද්ද වග්ගිය කුමාරවරු, යසකුල පුත්‍රයා යන තරුණ පිරිස් ඊට උදාහරණයන් වේ.

සුවඳවත් මලක් වීමට නම්...

අතීතයේ අපා‍ෙග් සමාජය අර්ථවත් කළේ බෞද්ධ ආගමික සංස්කෘතිකාංගයන් ය. සාර ධර්මයන් ය. සමාජය හැඩ ගැස් වූ ඒ ගුණ ධර්ම ක්‍රමයෙන් ගිලිහී යන ආකාරය දැන් අසන්නටත්, දකින්නටත් තිබේ. ඊට ගොදුරුව සිටින්නෝ අපේ ම තරුණ පරපුර ය. අනාගතයේ අපේ උරුමය ආරක්ෂා කරන්නට, සිරිත් විරිත් ලෝකයට ගෙන යන්නට උරදෙන්නට සිටින තරුණ පරපුර ඊට අදාළ නැණ නුවණින්, ගුණ සුවඳින් පිරිපුන් ද? එය අප හමුවේ තිබෙන බරපතල ප්‍රශ්නයකි. දහම් පාසල එවැනි තරුණ පිරිසක් බිහි කිරීමේ මා හැඟි තෝතැන්නකි. තරුණ දරුවන් එකමුතු කරලීමේ ප්‍රධානතම මාර්ගය වන්නේ ද දහම් පාසලයි. ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති මේ උතුම් අධ්‍යාපන ක්‍රමවේදය ලොව වෙනත් කිසිදු බෞද්ධ රටක දකින්නට නොමැති තරම්ය. ශ්‍රී ලංකාවේ දහම් පාසල් ක්‍රමය ලෝකයට ම දියහැකි මහඟු ආදර්ශයකි.

වර්තමාන දහම් පාසල් පද්ධතිය තුළ මිලියන දෙකහමාරක් පමණ දරු දැරියන් පිරිසක් දහම් අධ්‍යාපනය ලබති. ස්වේච්ඡාවෙන් දහම් අධ්‍යාපනය ලබා දෙන ගුරු පිරිස පනස් දහසක් පමණය. ඉන් වැඩි පිරිසක් එනම් සියයට අනූ පහක් පමණ තරුණ ගුරුවරු, ගුරුවරියන් වීම පැසසිය යුතුය. දැනට ක්‍රියාත්මක තත්ත්වය මත නම් පාසල් අධ්‍යාපනයෙහි මූලික පරමාර්ථය වන්නේ ද දැනුම ලබාදීමයි. එනම් විෂය ඥානය මඟින් දැනුම පුළුල් කිරීමයි. මෙම ක්‍රමයට මූලික සාධකය වූයේ අප රටේ අධ්‍යාපන ඉතිහාසයයි. එනම් ඉංග්‍රීසි යටත් විජිතයක් ව පැවතුණු යුගයෙහි ක්‍රියාත්මක වූ අධ්‍යාපනික වැඩපිළිවෙළෙහි විකාශනයයි, අද දක්වා ම ක්‍රියාත්මක වන්නේ ද එයයි.

සතුරාටත් මෛත්‍රී කරන්න

ආදරණීය දුවේ, පුතේ අද මම ඔයාලට කියල දෙන්නේ ජීවිතයට ඉතා වැදගත් ආදර්ශවත් ජාතක කතාවක් ඒ කාලි යකින්නිය පිළිබඳ කතා පුවතයි. මේ කතාව අපේ පුංචි දරුවන්ට විතරක් නෙමෙයි වැඩිහිටියන්ටත් බොහොම වැදගත් වේවි.

සැවැත් නුවර එක තරුණයකු සිටියා. පියා මිය ගියාට පසු තමන්ගේ මවට උපස්ථාන කරමින් සිටි මොහුට සුදුසු කුලයකින් රූමත් කාන්තාවක් ආවාහ කර දුන්නා. එහෙත්, ඇයට දරුවන් සිටියේ නැහැ. ඒ නිසා ඇයට කරුණු පහදා දී වෙනත් තරුණියක් තමන්ගේ පුතාට සරණපාවා දෙන්නට මවට සිදුවුණා. මෙම තරුණියන් දෙදෙනාම සැමියා සමඟ ඉතා සමගියෙන් සතුටින් ජීවත් වුණා.

කාලයකට පසුව පළමුවන බිරිඳ මෙසේ කල්පනා කරන්නට පටන් ගත්තා. ‘මට දරුවන් නැහැ දරුවෙක් ලැබුවහොත් මේ ගෙදර හා ධනයට ස්වාමි වන්නේ ඇයයි. මට ද විපත් පමුණුවන්නට ඉඩ තිබෙනවා. කල් ඇතිව ඊට පිළියම් කරන්නට ඕනෑයි සිතා ආදරය දක්වා ‘යෙහෙළිය දරුවන් නැති කුලය විනාශ වේ.

ගමයි පන්සලයි ළමා පරපුරයි

අනුබුදු මිහිඳු මා හිමියන්ගේ ආගමනයත් සමග “වැවයි දාගැබයි, ගමයි පන්සල ලංකාවේ බෞද්ධ ජනසමාජය හා බැඳුනු විශේෂිත ආකල්පයක් විය. බුදුදහම ස්ථාවර වූ වෙනත් කිසිදු රටක මෙවන් පිළිගැනීමක් හෝ ආකල්පයක් පැලපදියම් වී නැති බව ද කරුණු විමසන විට පෙනී යන සත්‍යයකි. වැවයි දාගැබයි ගමයි පන්සලයි යන පිළිගැනීම මගින් ප්‍රකට ලෙස කියා පාන්නේ අප රටේ ආගම දහම, ආර්ථිකය, ග්‍රාමීය සමාජ සැකැස්ම සහ අන්‍යෝන්‍ය සුභසාධනය පිළිබඳ තත්වාකාරය යි. ලෝකයේ වෙනත් කිසිදු රටක දක්නට නැති ආකාරයේ වාපි (වැව්) නිර්මාණයක් අප රටේ පැවති බව විවාදයෙන් තොරව පිළිගැනෙන්නකි. ආර්ථික සමෘද්ධිය අරභයා ප්‍රධානතම ක්‍රමවේදය වූ වී නිෂ්පාදනය සඳහා තම කෙත්වතුවලට ක්‍රමානුකූල ලෙස ජලය ලබා ගැනීමට අපේ පැරණි පාලක පිරිසේ මෙහෙයවීමෙන් දස දහස් ගණනක් ලොකු කුඩා වැව් නිර්මාණය කෙරින.

දහස් ගණනක් ජනී ජනයා ඒකරාශීව සුදුසු පරිදි තෝරාගත් ස්ථානයක පස් කපා ඉවතට ඇද වැව් බැම්ම බැඳගන්නා ගමන් ම ඒ ආසන්නයේම දාගැබක් ද ඉදිකිරීමට පියවර ගත්හ. එය එක් “වැව බැන්දාම කෙත සරු වෙනවා. කෙත සරු වු විට බඩ කට පිරෙනවා. එය මේ ලෝකෙට ලැබෙන යහපතයි. ඒ සමඟ දාගැබ ඉදිවෙනවා. දාගැබ ඉදිකිරීමට තම දායකත්වය පිරිනැමෙනවා. ඒ නිසා මහත් පිනක් අත් වෙනවා. ඒ පින පරලොව යහපතටයි.” එදා ගැමියා සිතන්නට ඇත්තේ ඒ පරිද්දෙන් ම බවට කිසිදු සැකයක් නැත. වැව් කර්මාන්තය හා ආසන්නයේ ම පිහිටි ජනාවාසය ‘ගම’ නම් විය. මේ දෙකරුණම යා කෙරෙමින් පන්සලක් ද බිහි විය. දාගැබට යාබදව සංඝාරාම, ප්‍රතිමාගෘහ ඇතුළත්ව ඉදි වූ පන්සල මේ සියලු ආර්ථික හා සංස්කෘතික අංග ඒකාබද්ධ කෙරෙන සජීවී සම්බන්ධීකාරක මධ්‍යස්ථානය විය.

වෙනසට හේතුව...

මුහුණ, ඇඟපත සෝදන්නේ නැතිව, කිළිටි ඇඳුම් ඇඳගෙන අපිරිසුදුව ඉන්න අයට කිසිවෙක් කැමැති නෑ. අපිරිසුදුබව අප රෝගී කරනවා. යහළුවෝ, නෑදෑයෝ වගේම සමාජයේ අනෙක් අය පිළිකුල් කරනවා. අපගේ ශරීරය වගේම වචනයත් පිරිසුදු වෙන්නට ඕනෑ. නරක වචන කතා කරන ළමයි සමාජයට ලස්සන නෑ. අන් අය පි‍්‍රය කරන්නේ නෑ. යහපත් වචන කතා කරනවා නම් ‘හොඳ දරුවෙක්’ කියලා වැඩිහිටියන්, ගුරුවරුන් පවා ප්‍රශංසා කරනවා.

දුවේ, පුතේ! බොහොම ඉස්සර බරණැස් නුවර බ්‍රහ්මදත්ත නම් රජ කෙනෙක් සිටියා. ඒ රජතුමාගේ මංගල හස්ථියා ‘මහිලා මුඛ’ කියන ඇතා. මහිලාමුඛ බොහොම ශක්තිමත්. ලස්සනයි. දකින අයට පි‍්‍රයයි. කරුණාවන්තයි. කීකරුයි. ආචාර සම්පන්නයි.

දවසක් රාත්‍රියේ සොරකමේ යන පිරිසක් මහිලාමුඛ ඇතා සිටින මඩුව සමීපයේ ගැවසුණා. සොරකම් කරන සැටි ගැන කතා කළා. නරක වචනයෙන් එකිනෙකා ඇමතුවා.

“අප රාත්‍රියේ සිටු මැඳුරට යනවා. හොර රහසේම ඊට ඇතුල් වෙනවා.

පොඩි කමට කළත් 'පව' පොඩි නැත පුතුනේ

මහ රහතුන් වැඩි මග ඔස්‌සේ.... 'සතර අපායෙන් මිදෙමු' - 24 කොටස

වයස අවුරුදු 15ක පමණ පිරිමි දරුවෙක්‌ භික්‍ෂුවගෙන් විමසුවා 'හාමුදුරුවනේ මම මෛත්‍රී භාවනාව, බුදුගුණ භාවනාව පුරුදු පුහුණු කරනවා. මට අනිත්‍යභාවනාව ගැන කියල දෙන්න' කියලා. ඒ වෙලාවේ භික්‍ෂුව එම දරුවාගෙන් ඇසුවේ 'ඔබ පැවිදිවීමේ අදහසක්‌ තිබෙනවාද?' කියල. එවැනි අදහසක්‌ නොමැති බව ප්‍රකාශ කළ නිසා භික්‍ෂුව එම දරුවාට මතක්‌ කළේ 'ඔබ අනිත්‍ය සංඥාව වඩන්න යන්න එපා. එය ඔබේ අධ්‍යපන කටයුතුවලට බාධාවක්‌ වෙයි' කියල.

තවත් පුතුන් කුමට පතන්

මහ රහතුන් වැඩි මග ඔස්‌සේ....'සතර අපායෙන් මිදෙමු' - 23 කොටස

භික්‍ෂුව හමුවීමට පැමිණි තරුණ තාත්තා කෙනෙක්‌ භික්‍ෂුවගෙන් බොහෝම සංවේදී ප්‍රශ්නයක්‌ ඇහුවා. 'හාමුදුරුවනේ මම කුඩා දරුවෙක්‌ ඉන්න තාත්ත කෙනෙක්‌ දරුවාගේ වයස අවුරුදු 4යි. මේ පුංචි දරුවා හරිම දඟකාරයි. එයා එක වෙලාවකට සන්ඩුකරනවා. තව වෙලාවක සෙල්ලම් කරනවා. තවත් සමහර වෙලාවට අම්මා සමග ගාථා කියමින් බුදුරජාණන් වහන්සේ වන්දනා කරනවා. මේ දරුවා සෙල්ලම් කරන වෙලාවට නිතරම මම හාවා, මම මුවා, මම අලියා ආදී වශයෙන් සතුන් අනුකරණය කරමින් සෙල්ලම් කරනවා, හැසිරෙනවා' මේ මහත්මයා අහනවා මගේ දරුවා සතුන් අනුකරණය කරමින් සෙල්ලම් කිරීමට ප්‍රියවීම හේතුවෙන් මගේ දරුවාට යම් ප්‍රශ්නයක්‌ වේවිද කියලා.

බුදු දහමට අනුව ජීවත් වෙනවා නම් සැප සතුට හැමදාමත් රැඳේවි

පින්බර වෙසක් පුන් පෝය දිනයක් වෙනුවෙන් වෙසක් සඳ ගුවනට මෝදු වී තිබේ. මේ වෙසක් සඳත් ඔබට සිහිකැඳවන්නේ පින් සිතුවිල්ලට ඉඩ දෙන ලෙසයි. පින් පුරන්නට සියල්ල අතහැර නවගුණවැල අතට ගත යුතුද? 

ජීවිතයේ සතුට අතහැර දුක්ඛ සත්‍ය මෙනෙහි කරමින් පින්පුරණා තරුණ පරපුරක් අද අප රටේ සිටිති. මේ තරුණ දූපුතුන්ට ජීවිතය අස්වද්දා ගත යුතු තරුණ වියේදීම ජීවිතය අතහැරී තිබේ. සැබැවින්ම මේ ගිහි ජීවිතයත් පැවිදි ජීවිතයත් පටලවා ගැනීමක්ද? එය එසේ විය යුතුද? රුහුණු මාගම් පත්තුවේ ප්‍රධාන අධිකරණ සංඝනායක කතරගම අභිනවාරාමාධිපති පූජ්‍ය කපුගම සරණතිස්ස නාහිමියෝ අපේ විමසුමට බුදුදහම ඇසුරින් මෙලෙස කරුණු කාරණා පසිඳලන සේක.

දරුවන් මුරණ්ඩු වන්නේ ඇයි?

උපතේ සිට රැගෙන ආ සිතුම් පැතුම්, ක්‍රියාකාරකම්හි වර්ධනයක් සිදුවන කාලය නව යොවුන් වියයි. දරුවෙකු වැඩිවියට පත්වීමත් සමඟ පැමිණෙන වයස අවුරුදු දොළහත් විස්සත් අතර කාලය යොවුන් විය ලෙස හඳුනාගැනේ. කායික මානසික ක්‍රියාවලියේ සුවිශේෂී වෙනස්කම් රැසක් සිදුවන මේ වයසේ දරුවන් ස්වාධීනව සිතන්නට, නිදහසේ තීරණ ගන්නට, තමන්ගේ රැකවරණය තමන්ටම සලසා ගන්නට හැකි යැයි සිතීම සාමාන්‍ය ස්වභාවයයි. දරුවන් හිතුවක්කාරී වන්නේ, වැරැදි ක්‍රියාවන්ට යොමු වන්නේ ළමා වියෙන් නව යොවුන් වියට පත් වීමත් සමඟ මේ සිතිවිලි වැරැදි ලෙස ක්‍රියාත්මක වීම නිසා ය.

මවුපියන්ගේ වගකීම වන්නේ එම මානසිකත්වය හා ක්‍රියාකාරකම් තේරුම් ගෙන දරුවන්ට වඩාත් සමීපවෙමින් නිසි මඟ පෙන්වීම හා ආදර්ශ ලබා දීමය.

යොවුන් දරුවන් පිළිබඳ පර්යේෂණ කළ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය වැනි ආයතන තහවුරු කර තිබෙන්නේ මෙම කාලයේ බලාපොරොත්තු වූ ආදරය, සැප සම්පත් ආදිය නොලැබීම නිසා ඇති කර ගන්නා මානසික පීඩාව සහ සාංකාව වැනි තත්ත්වයන් ඔවුන් වැරැදි ක්‍රියාවන්ට යොමුවීමට වැඩි වශයෙන් බලපාන බවයි.

අද අපේ පාසල් වියේ ඇතැම් දරුවන් මත්කුඩු ආදී විවිධාකාර ස්වරූපයෙන් එන මත්ද්‍රව්‍යවලට යොමු කරවා ගන්නට විවිධ බලවේග, විවිධ වේශයන්ගෙන් ක්‍රියාත්මක වේ. ඇතැම්විට දරුවන් නොසිතන චරිත, වංචනික ලෙස දරුවන්ට සමීප වී ඔවුන් ඒවාට ඇබ්බැහි කරවා ගනී. මානසික පීඩාවෙන්, සාංකාවෙන් පෙළෙන දරුවන්, පහසුවෙන් ඔවුන්ගේ ගොදුරු බවට පත් වේ. සාහසික ක්‍රියාවන්ට සේම විවිධ අපචාරයන්ට යොමු වේ.

ළමාකම ඉක්මවූ මෙවැනි හැසිරීම් සඳහා දරුවන් පෙළඹෙන්නේ පවුල් පරිසරයේ, පාසල් පරිසරයේ, සමාජයේ හා ජීවත්වන වටපිටාවේ ස්වභාවය යහපත් නොවූ විටය.

ඉගෙනීමට අසීරු නම් දරුවනේ , බුදු ගුණ මෙනෙහි කරන්න

ගෞරව බහුමානයෙන් තෙරුවන් නැමැඳ බුදු ගුණ භාවනාව මෙනෙහි කළොත් තමන්ට ලැබෙන්නේ පුදුම ශක්තියක්. මව් පියන් ,වැඩිහිටියන් වූ ඔබ ඉගෙන ගන්න අසීරු දරුවන්ට මේ ගැන කියලා දෙන්න. දරුවා එදිනෙදා කරන ක්‍රියාකාරකම්වල දී දවස පුරාම සෝ භගවා ඉතිපි අරහං ගුණය මෙනෙහි කරන්නැ’යි පවසන්න. සිව් ඉරියව්වෙන්ම මෙනෙහි කළ හැකි එය දවසට වාර දාහක් , දෙදාහක් මෙනෙහි කළොත් සිතට දැනෙන්නේ අපමණ සවියක්. මෙමඟින් සිතට දැනෙන තැන්පත්කම දරුවාගේ අධ්‍යාපනයට ඉමහත් රුකුලක්. මේ නිසා දරුවාට හොඳින් ඉගෙන ගන්න පුළුවන්. පැවිදි උතුමන්ට, නිවසේ විවේකීව වාසය කරන පින්වතුන්ට, රැකී රක්ෂාවල නිරත අයට, සිහි කල්පනාව මදි අයට කල්පනාව දියුණු කරගැනීමට බුදු ගුණ භාවනාව හොඳින් දියුණු කළ යුතුයි. මෙහි සඳහන් කරන දේ නිවැරැදිදැ’යි අත්හදා බලන්න.

තමන් මේ පාඩම හරි හැටි මෙනෙහි කළොත් ලැබෙන පින අපමණයි. අපට මේ දේට වේලාවක් නැහැ’යි සිතන්න එපා. අපේ ආරක්ෂාව අප විසින්ම සකස් කර ගත යුතු බව බුදු ගුණ භාවනාවෙන් සඳහන් වෙයි. එසේනම්, සෑම කෙනෙකුම නිර්භීතව මෙනෙහි කළ යුත්තේ බුදු ගුණ භාවනාවයි.

සෝ භගවා ඉතිපි අරහං යනුවෙන් බුදු ගුණ මෙනෙහි කළොත් දෛනික වැඩ කටයුතුවලටත් අගෙයි. මෙලොව ජීවිතයටත් පරලොව ජීවිතයටත් ලැබෙන්නේ විශාල පිනක්. නිවන් සම්පත් ලබන්නත් හේතුවන මේ භාවනාව සිහි කල්පනාවෙන් මෙනෙහි කර පින වැඩි කරගත යුතුයි. මේ මඟින් ශක්තිය , බලය වඩා වර්ධනය කළ යුතුයි. සෑම සත්ත්වයෙක්ම මිය යති. මේ සිටින පුද්ගලයා තව සුළු මොහොතකින් මිය යයි. එබඳු පුද්ගලයාට පමණක් නොවෙයි සැමටම අවශ්‍ය කරන්නේ පිනයි. එය උසස් අයුරින් ලබන්න බුදු ගුණ භාවනාව කළ යුතුයි.

දරුවන් සිටි පමණින් මවක සහ පියෙකු වන්නේ නැහැ

බුදුරජාණන් වහන්සේ මංගල සූත්‍රය දේශනා කරනු ලැබුවේ දෙවියෙකුගේ ඉල්ලීමකට අනුව බව බණ පොතෙහි සඳහන් වෙයි.දෙවියන්ගේ ඉල්ලීම මත දේශනා කරනු ලැබුවත්, මංගල සූත්‍රය තුළ සඳහන් වන මංගල කාරණා තිස් අටම මෙම පොළොව තුළ පය ගසා ජීවත් වන්නාවූ මනුෂ්‍යයන්ට අදාළ වන්නාවූ කාරණාවන් වීම එහි විශේෂත්වයයි.

ලොකු කුඩා වශයෙන් කුමන ආකාරයක වයස් මට්ටමක සිටියත්,

මවුපියන් අමතක කළ දරුවන්ට පාඩමක් ( ධම්මපදට්ඨ කථාවෙන් )

බුදුරජාණන් වහන්සේ සැවැත්නුවර ජේතවනාරාමයේ වැඩ වසන සමයෙහි ආසන්න ජනපදයක එක්තරා බමුණු නිවසක බ්‍රාහ්මණයෙක් වෙසෙයි. ඔහු විවාපත් බැමිණියද සමඟ සතුටින් ගත කරනා කල මහත් වූ ධන සම්පතින් ආඪ්‍යය. කිසිදු අඩුපාඩුවක් නොමැත. ඔවුනගේ විවාහ දිවිය ආලෝකමත් කළේ ඔවුනට ලද දරුවන් සිව් දෙනෙකු නිසාවෙනි. දරුවන්ට බෙහෙවින් ආදරය කළ මේ බමුණු පියා දරුවන්ගේ සියලුම දියුණුව සැලසුවේ ය. ඔවුනගේ සියලු අවශ්‍යතා සොයා බලා කුමාරවරුන් ලෙස ජීවත්වීමට පහසුකම් සලසා දුන්නේ ය. තරුණ වයසට පත් වූ කල්හි ඔවුන් හතර දෙනාට තමා සතු ධනයෙන් නිවෙස් තනාදී, ආවාහ විවාහයේ ද යොදවා තම ධනයෙන් අඩක් සමාන ලෙසින් දරුවන් සතර දෙනා අතරෙහි බෙදා දුන්නේ ය. එනම් කහවණු ලක්ෂ අටකින් හතරක් දරුවන් සිව් දෙනාට බෙදා දුන්නේ ය.

දරුවන් සිව් දෙනා වියපත් මවුපියන් ගැන නොබලමින් තමාගේ අඹු දරුවන් පෝෂණය කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කළ අතර කල්යාමේදී බැමිණිය වියපත්ව මිය ගියා ය. අනතුරුව පිය බමුණා වෙනත් විවාහයක් කර ගනිතියි බියෙන් දරුවන් හතර දෙනා කතිකා කොට පියාට ආදරයෙන් සලකන්නට වූහ.

ජීවිතය අසාර්ථක නම් ... ධර්මයෙන් තොරයි

බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ ශ්‍රී සද්ධර්මය නිර්වාණගාමී ප්‍රතිපදාවට වැදගත් වන්නාසේම ගෘහ ජීවිතය සාර්ථක කරගැනීමටත් උපකාරී වෙයි. බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ ධර්මය හැදෑරීම පුද්ගලයෙකුගේ අධ්‍යාපනික ජීවිතය දියුණුකර ගැනීමටත් හේතු වෙයි. සමාජ වටපිටාව සහසම්බන්ධකම් ,රැකිරක්ෂා කටයුතු වඩාත් සාර්ථකව ඉෂ්ට කර ගැනීමට නම්,ධර්මයෙහි උගන්වා තිබෙන ආකාරයට අනිවාර්යෙන්ම කටයුතු කළ යුතුයි.ධර්මයෙන් තොරව සාර්ථක ජීවිතයක් ගත කිරීම අපහසුයි. අසාර්ථක ජීවිත ගත කරන පුද්ගලයන් පිළිබඳව අධ්‍යයනය කරන විට ධර්මයෙහි ඇති වැදගත්කම දක්නට ලැබෙයි.

බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ ඇතැම් ධර්ම කාරණා භික්ෂුන් වහන්සේලාට පමණක් අදාළ වුවත් ගිහියන්ට අදාළ නොවෙයි.ඇතැම් දහම් කාරණා ගිහියන්ට දේශනා කළ අතර ඇතැම් දහම් කරනු භික්ෂූණ් වහන්සේටත් , ගිහියන්ටත් අදාළ අර්ථකාමී හිතකාමී වන කාරණා වෙයි.එක් අවස්ථාවක බුදුරජාණන් වහන්සේ භික්ෂූණ් වහන්සේලා අමතමින් මහණෙනි, “තීනි මානි භික්ඛවේ අකුසල මූලානී”අකුසල් මුල් තුනක් තිබෙනවා. “ලෝභෝ අකුසල මූලං” ලෝභය සිතෙහි තිබෙන එක අකුසල මූලයක් වෙයි. “දෝසෝ අකුසල මූලං” ද්වේෂයද සිතෙහි පවතින එක අකුසල මූලයක් වෙයි. “මොහෝ අකුසල මූලං” මෝහය කියන කාරණාවද සිතෙහි පවතින අකුසල මූලයක් වෙයි.මේ ලෝකයේ ජීවත් වන මනුෂ්‍යයන්ගේ ස්වභාවය බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කර ඇත.

ලෝභය, ද්වේෂය, මෝහය මනුෂ්‍යය මනසෙහි තිබෙන අවස්ථා තුනක් වෙයි. වයස් මට්ටම අනුව හා ඔවුන්ගේ කාර්යභාරය අනුව පුද්ගලයන් බෙදා වෙන්කරනු ලැබුවද,බණ පොතෙහි සඳහන් වන අකුසල මුල් ස්වභාවය සැම දෙනාගේම මනසෙහි පවතින පොදු තත්ත්වයක් වෙයි. මෙම ස්වභාවය කුමක්ද? යන්න පිළිබඳව අවබෝධ කරගත යුතුයි.ඇඳුම් පැළදුම්,ආභරණ, බාහිර අලංකාරය සඳහා පරිහරණය කරයි.

ඇස් දෙකෙන් දකිනවා දහසකින් බලනවා

එදා, කුරුලු සමූහයාගේ නායකයා හංස රාජයෙක්. මේ හංස රජුට මනරම් රූ ඇති, රන්වන් පැහැ ඇති, දුවණියක් සිටියා. ඇයට පිය රජුගෙන් වරයක් ලැබුණා. ස්වයංවරයකින් ස්වාමියෙක් තෝරා ගන්නට. වන පෙත සිසාරා පණිවුඩය ලැබුණා. කුරුලු රංචු කලබල වුණා. හංස ධේනුවගේ සිත ගන්නට තරුණ කුරුල්ලෝ දස අතින් පියඹා ආවා. වන මැද මහ සභාවක්. කුරුල්ලෝ කසු කුසුවක. හංසියගේ සිත ගියේ මොනර කුරුල්ලෙකුට. සිත් මත් කරවන, නිල් මාණික්‍යවන් ගෙල ඇති මොනරාට මේ ගැන දැන ගන්නට ලැබුණා. ආඩම්බර හිතුණා.සතුටින් ඉපිළුණා. රංගනයෙන් ද රජ දූ වශී කරන්නෙමැයි සිතා මහ සෙනඟ මැද රන්වන් පිල් විහිදුවා පාද තබමින් කැරකෙමින් රංගනය කළා.