Labels

Showing posts with label අති පූජ්‍ය ආචාර්ය මිරිස්සේ ධම්මික හිමියන්. Show all posts
Showing posts with label අති පූජ්‍ය ආචාර්ය මිරිස්සේ ධම්මික හිමියන්. Show all posts

Monday, May 21, 2018

දහම් ඇස පහළ වූ වගයි

ආර්ය පර්යේෂණ සූත්‍රය" 
තථාගත බුදුරජාණන් වහන්සේ හා පස්වග මහණුන් වහන්සේලා අතර ඇති වූ මේ සාකච්ඡාව ඉතාම මනහරයි. කාලෝචිතයි. තථාගත බුදුරජාණන් වහන්සේ සම්මා සම්බුද්ධත්වය ලබා ධර්මාවබෝධයක් නො ලැබූ පිරිසකට ඒ ධර්මය අවබෝධ කර දෙන්නට උන්වහන්සේ ගේ සම්මා සම්බුද්ධ උතුම් ගුණයන් ප්‍රකට කොට ගෙන කරන අවවාද පෙළ මින් අපට තේරුම් ගත හැකියි."

තථාගත බුදුරජාණන් වහන්සේ බරණැස මිගදායේ ඉසිපතනාරාමය වෙතට වැඩම කළ අවස්ථාව ආර්ය පර්යේෂණ සූත්‍ර දේශනාවෙහි මෙසේ සඳහන් කරනවා. “මහණෙනි, ඉක්බිති මම පිළිවෙලින් චාරිකා කර බරණැස ඉසිපතන නම් වූ මිගදායෙහි පස්වග මහණුන් වෙත එළඹියෙමි.

පස්වග මහණුන් දුරදීම මා වඩිනා බව දුටුවා. එසේ දැක ඔවුනොවුන් මෙසේ කතිකා කරගත්තා. ඇවැත්නි, ප්‍රත්‍ය බහුලකොට ඇති බවට පැමිණ, ප්‍රධන් වීර්යයෙන් පිරුහුණු, මේ ශ්‍රමණ ගෞතමයන් අප සොයාගෙන එනවා. අප වන්දනා කළ යුතු වන්නේ නැහැ. පෙර ගමන් කළ යුතු වන්නේ ද නැහැ. ඔහුගේ පාත්‍රා සිවුරු අප විසින් පිළිගනු ලැබීමත් අවශ්‍ය නැහැ. කැමැත්තේ නම් හිඳින්නට යැයි ආසනයක් පමණක් පිළියෙළ කොට තබමු. මෙසේ පස්වග මහණුන් වහන්සේලා සාකච්ඡා කරන්නට පටන් ගත්තා. කෙසේ වෙතත් මම ඔවුන්ගේ සමීපයට ටිකෙන් ටික ළංවන විට ඔවුන් කතිකා කරගත් පරිදි එසේ සිටින්නට නොහැකි වුණා. අයෙක් මගේ ඉදිරියට ගමන් කර පාත්‍රා සිවුරු පිළිගත්තා. තවත් අයෙක් ආසන පැනෙව්වා. ඇතැම්හු පා දෝවනය කරන්න දිය රැගෙන එනවා. එසේ වූවත් ඔවුන් මට ආයුශෝවාදයෙන් ආමන්ත්‍රණය කළා. එනම් වැඩිහිටි කෙනෙක් බාල කෙනෙකුට කතා කරන විලසින් ආමන්ත්‍රණය කරන්න පටන් ගත්තා.

Thursday, February 22, 2018

ධර්මාවබෝධය ලබන්නෝ

ආර්ය පර්යේෂණ සූත්‍රය
බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින්, තමන් වහන්සේ සත්ත්වයන් පිළිබඳව දුටු ආකාරය පිළිබඳව උපමාවකින් දේශනා කරනු ලැබූහ. ‘නෙළුම් විලක බොහෝ පියුම් වෙති. සමහර විට ජලයෙහි ගිලී දියෙන් උඩට නො නැගී පවතී. තවත් සමහර විට මඩෙහි නො තැවරී පිපී ජලයෙන් උඩට නැඟී බබළති.
ඒ ආකාරයෙන් මේ ධර්මය පහසුවෙන් අවබෝධ කළ නොහැකි අය වෙති. පහසුවෙන් අවබෝධ කළ හැකි සත්ත්වයන් ද වෙති’යි උන්වහන්සේ දේශනා කළ සේක.
ඉන් අදහස් වන්නේ ලෝකයේ කෙලෙස් වැඩි පුද්ගලයන් ඇති බව ය. තියුණු ඉන්ද්‍රියන් නැති, පරලොව පිළිබඳව විශ්වාසයක් නැති අය ඇති බව ය. පව් පින් පිළිබඳව විශ්වාසයක් නැති, පුද්ගලයන් ඇති බව ය. පරලොව පිළිබඳව අවබෝධයක් ඇති, කෙලෙස් බිය ඇති. ධර්මය පහසුවෙන් අවබෝධ කරගත හැකි අය ද සිටිති.
බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් සහම්පතී බ්‍රහ්මයාට
‘අපාරුතා තේසං අමතස්ස ද්වාරා
යෙ සෝතවන්තෝ පමුඤ්චන්ත්‍ර සද්ධං’ යන ගාථාවෙන් මේ ආකාරයෙන් පිළිතුරු දුන් බව මෙසේ දේශනා කළ සේක.
“යම් කෙනෙකු ට කන් ඇත්තේ නම්, ඔවුහු දැන් ශ්‍රද්ධාව මුදාහරිත්වා. ඔවුුන් ට නිවන් දොර මා විසින් විවෘත කරන ලද්දේ ය”. බ්‍රහ්මය මට වෙහෙසකි යන කල්පනා ඇත්තෙමි. ප්‍රගුණ වූ උතුම් ධර්මය මිනිසුන් කෙරෙහි නො දේශිතය.
මෙහි පළමු දහම් පෙළ ඉතා වැදගත් ආරාධනාවකි. එනම් යම් කෙනෙකුට කන් ඇත්තේ නම්, ඔහු දැන් සිටම තම ශ්‍රද්ධාව මුදා හැර මා විසින් විවෘත කරන ලද මේ නිවන් දොරින් ඇතුළුව කෙලෙසුන්ගෙන් නිදහස්ව ලබන සසර දුකින් නිදහස්වන අමා නිවනින් සැනසේවා යන ආරාධනාවයි.

Saturday, February 17, 2018

භව ගමන කෙසේ සැකසේ ද?

යම් කුසල කර්මයක් සකස් වන්නේ නම් මල් වතු, උයන් වතු, දිව්‍ය ලෝක ආදි වශයෙන් වූ ගති නිමිති සිතෙහි පහළ විය හැකි ය. අකුසල කර්මයක් සකස් වූයේ නම්, ගින්දර, තිරිසන් සත්ත්වයන්, අවි ආයුධ, රුධිරය, අපාය වැනි ස්ථාන මතුවී පෙනෙන්නට පුළුවන.
ඇස, කන ආදී ඉන්ද්‍රියයන් පහෙන් අරමුණු දැන ගන්නා වු සිත හෙවත් පංච ද්වාරජ්ජන සිත හටගෙන නැති වන්නේ ය. ඉන්පසු මනෝ ද්වාරජ්ජණ සිත හට ගන්නේ ය. නැති වන්නේය. ඉන්පසු ජවන් සිත් පහක් වේගයෙන් හට ගනී. ඒවා ද නැතිව යයි. ඉන්පසු පුනර්භවය කරා යෑමට සත්ත්වයාට මඟ සලසා දෙමින් තදාලම්භන සිත හට ගන්නේ ය. එනම් සසරෙහි පැවැත්මට උපකාරවන අයුරින් තදාලම්භන සිත හටගෙන නැතිව යන්නේ ය.
ඉන් අනතුරුව බොහෝ කෙනෙක් නිරතුරුව සඳහන් කරන භවනාංගයේ අවසන් අවස්ථාව හෙවත් චුති චිත්තය හට ගන්නේ ය. එය ද නැතිව යන්නේ ය. චුති චිත්තය අවස්ථාවට පැමිණෙන විට මරණයට පත් වු පුද්ගලයාගේ, කර්මයේ සිට කුසල කර්ම නම් සකස් වෙමින් පැමිණ චුති චිත්තයට ද කුසල කර්මය ම හටගෙන නැතිව යන්නේ ය.අකුසලයක් නම් කර්මයේ සිට මේ අවස්ථාව දක්වා ගමන් කළේ නම්, චුති චිත්තයට අකුසල කර්ම මුදුන්පත් වී ඒ අනුව චුති චිත්තය අවසන් වන්නේ ය. චුති චිත්තය හට ගෙන නැතිව යන විට ම පුනර්භවය හෙවත් නැවත ඉපදීම සිදුවන්නේ ය. එය හඳුන්වනුයේ චුතියෙන් අනතුරුව පටිසන්ධි චිත්තයක් සකස්වීම යනුවෙනි. එම පටිසන්ධි චිත්තය ඉපදීම හෙවත් සකස්වීම පුනර්භවය යි. එනම් නැවත ඉපදීමයි.

Wednesday, February 14, 2018

තථාගත බුදු උතුමෙක්ලොව පහළ වීම ( ආර්ය පර්යේෂණ සූත්‍රය )

ජලයේ හටගත්තා වූ, ජලයේ වැඩුණා වූ, ජලය ඉක්මවා සිටියා වූ, ජලයේ නොතැවරුණා වූ ඇතැම් උපුල් හෝ රත්පියුම් හෝ හෙළ පියුම් හෝ වේ ද? එසේ ම මහණෙනි, බුදු ඇසින් ලොව බලන්නා වූ මම කෙලෙස් අඩු, කෙලෙස් වැඩි සත්ත්වයන් දුටුවෙමි. තියුණු ඉන්ද්‍රියයන් ඇති මෘදු ඉන්ද්‍රියයන් ඇති යහපත් ආකාර ඇති අයහපත් ආකාර ඇති පහසුවෙන් අවබෝධ කරවිය හැකි, පහසුවෙන් අවබෝධ කරවිය නොහැකි වූ ද සත්ත්වයන් දුටුවෙමි.
බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් මෙසේ දේශනා කරන ලදී. මහණෙනි, මෙසේ නුවණින් සලකන්නා වූ මාගේ සිත මන්දෝත්සාහිභාවයට නැමේ, දහම් දෙසීමට නො නැමේ. ඉක්බිති සහම්පතී මහා බ්‍රහ්මයා තමන් ගේ සිතින් මාගේ සිතේ වූ සිතිවිලි හෙවත් විතර්කය දැන සහම්පතී බ්‍රහ්මයාට මේ අදහස පහළ වී තිබුණි.

එනම් යම් ලෝකයක තථාගත සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සිත අල්ප වූ උත්සාහයට නැමේ ද, දහම් දෙසීමට නො නැමේ ද? ඒ ලෝකය නැසේ. ඒකාන්තයෙන් ම වැනසේ. ඉක්බිති සහම්පතී මහා බ්‍රහ්මයන් යම් සේ ශක්තිමත් පුරුෂයෙක් හැකූළු අත දිගු කළේ ද, දිගුකළ අත හකුලන්නේ ද එසැණින් ම බඹලොවින් අතුරුදන් ව මොහොතකින් මා ඉදිරියේ පෙනී සිටියේ ය.
ඉක්බිති සහම්පතී මහා බ්‍රහ්මයා උතුරු සළුව ඒකාංශ කොටගෙන මාවෙත පැමිණ ඇඟිලි බැඳ ගෞරව කරමින් මට මෙසේ ප්‍රකාශ කළේ ය.

Thursday, February 1, 2018

මිනිසත් භවයක උතුම් ඵලය ( ආර්ය පර්යේෂණ සූත්‍රය )

" තථාගත බුදුරජාණන් වහන්සේ නම් මහාකාරුණිකයාණන් වහන්සේ යි. තමන් වහන්සේ විසින් අවබෝධ කරගත්තා වූ ඒ අමා නිවනේ ඇති සැනසිල්ල සියලු ශ්‍රාවකයන්ට දේශනා කළ සේක. ඒ අවබෝධකරගත් දහම ශ්‍රවණය වන විටත් සිත් සැනසෙන බව ඔබම නුවණින් කල්පනා කරන්න. "
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ දේශනා කළ සේක. එනම් ශෝක ධර්ම වූයෙම් ශෝක ධර්මයේ ආදීනව දැන ශෝක රහිත වූ නිරුත්තර වූ යෝගක්ෂේම වූ නිවන සොයන්නෙම්. ශෝක රහිත වූ නිරුත්තර වූ යෝගක්ෂේම වූ නිවන අවබෝධ කළෙමි. එනම් සියලු සත්ත්වයන් සේ ම සංසාර ගමනේ දී තමනුත් අප්‍රමාණ වූ ශෝකයට පත් වූ බව සිහිපත් කිරීමයි.
බෝධිසත්ව අවධියේ දී, ඔබ සියලුදෙනා දන්නා කුස ජාතකයේ දී සිත බැඳුණු ප්‍රභාවතිය නිසා ශෝකයට පත්ව යොදුන් ගණන් පා ගමනින් ඇවිද ගොස්, වසර කිහිපයක් හැලිවළං පවා සෝදමින් විඳි දුක් ශෝකයකින් ම පිරුණු කයක් හා මනසින් යුක්ත විය. බෝධිසත්වයන් වහන්සේ පවා එවැනි අත්දැකීම් ඇතිවූූහ. බුදුවන මේ ජීවිතයේ ඉතා ම පහසුවෙන් ශෝකයේ ඇති භයානක බව, පීඩිත බව නුවණින් සිහිපත් කරන්නට වූූහ.
එසේ නුවණින් සිහිපත් කරමින් මේ ශෝකයේ ආදීනවය මැනවින් අවබෝධ කරගෙන නැවත කවදාවත් ශෝක නොවන්නට නම් නිවනම අවබෝධ කරගත යුතු බව අධිෂ්ඨාන කර ගත්හ. ඒ අනුව බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ශෝක රහිත වූ කෙලෙස්වලින් බැහැර වූ නිවන ම සොයමින් ඒ නිවන ම අවබෝධ කළ බව භික්ෂූන් වහන්සේලාට දේශනා කළහ.
තමා සංක්ලේෂ ධර්ම වූයෙන්, එනම් සියලු කෙලෙසුන්ට උරුමකම් කියන්නේ, ඒ සියලු කෙලෙසුන්ගේ ඇති ආදීනවය දැන නොකිළිටි වූ එනම් කෙලෙස්වලින් දූෂිත නොවූ සිතක් ඇතිව නිරුත්තර වූ යෝගක්ෂේම වූ නිවන සොයන්නෙම්. කෙලෙස්වලින් කිලිටි නොවූ නිරුත්තර වූ, කෙලෙස් බැහැර කළ ඒ අමා නිවන ම අවබෝධ කළ බව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කළහ.
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඉන් අනතුරුව තමන් වහන්සේ ජාති, ජරා, ව්‍යාධි, මරණ ආදියෙන් සඳහට ම නිදහස්ව අමා නිවන් අවබෝධයෙන් අනතුරුව තමන් වහන්සේගේ උදානය මෙසේ දේශනා කළහ.

“ඤාණඤ්ච පන මෙ දස්සනං උදපාදි
අකුප්පා මෙ චෙතො විමුත්ති අයමන්තිමා ජාති

Wednesday, January 24, 2018

මරණය පීඩාවක් කරගන්නෝ

" මහණෙනි, ඒ ගම, ඒ වන ලැහැබ, නදී තොමෝ දැකීමෙන් මට මෙවන් අදහසක් ඇති වුණි. මේ බිම ඉතා රමණීයයි. වන ලැහැබ සිත සතුටු කරවයි. සුදු වැලිතලා ඇති, මනා වූ පාරුතොටු ඇති සිත්කඵ නදිය ද සෙමින් සෙමින් ගලා බසී. මේ සමීපයේ ම ගොදුරු ගමක් තිබේ. ප්‍රධන්වීර්ය කරනු ලබන යම් වූ ද කුල පුත්‍රයකුට තමාගේ ප්‍රධන්වීර්යය වඩන්නට සුදුසුම ස්ථානය මෙයයි."


අප තථාගත බුදුරජාණන් වහන්සේ, මෙසේ දේශනා කරන ලදී. උද්දකරාම පුත්‍ර ගුරුවරයාගෙන් අෂ්ඨසමාපත්ති ලබා එයින් සෑහීමකට පත් නොවූ බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, තමන් සොයන නිවන මෙහි නොවන බව අවබෝධ කර ගන්නා ලදී.
ඒ අනුව බෝධිසත්වයන් වහන්සේ අනුගමනය කළ මඟ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ දේශනා කළහ. මහණෙනි, මම කුසලය කුමක් දැයි සොයන්නට උත්සාහ කළෙමි.
අනුත්තර වූ උතුම් නිර්වාණ පදය සොයමින් මගධ දේශයේ පිළිවෙලින් සැරි සැරූවෙමි. උරුවෙලාවෙහි සේනානි ගමට මම පැමිණුනෙමි. එහි සිත්කළු භූමි භාගය, සිත පහදන වන ලැහැබ. වැලි තලාව. පාරු නවතන තොටුපළවල් ඇති ගලා බස්නා නදී, ඒ හාත්පස ගොදුරුගම තිබුණි.
මහණෙනි, ඒ ගම ඒ වන ලැහැබ, නදී තොමෝ දැකීමෙන් මට මෙවන් අදහසක් ඇති වුණි. මේ බිම ඉතා රමණීයයි. වන ලැහැබ සිත සතුටු කරවයි. සුදු වැලිතලා ඇති, මනා වූ පාරුතොටු ඇති සිත්කඵ නදිය ද සෙමින් සෙමින් ගලා බසී. මේ සමීපයේ ම ගොදුරු ගමක් තිබේ. ප්‍රධන්වීර්ය කරනු ලබන යම් වූ ද කුල පුත්‍රයකුට තමාගේ ප්‍රධන්වීර්යය වඩන්නට සුදුසුම ස්ථානය මෙයයි. ප්‍රධන්වීර්යය පිණිස මෙය සුදුසුම ස්ථානය යැයි තෝරාගෙන මම එහි වාඩිවුණෙමි. ඒ ඇසතු වෘක්ෂ මූලයයි. එනම් සිරි මහා බෝ මැඩයි.
මහණෙනි, ඒ මම ජාති ධර්ම වූයෙම්, ජාති ධර්මයේ ආදීනව දැන ඉපදීමක් නැති නිරුත්තර වූ යෝගක්ෂේම වූ නිවන සොයමින් අජාත වූ අනුත්තර වූ යෝගක්ෂේම වූ නිර්වාණය අවබෝධ කළෙමි.
බුදුරජාණන් වහන්සේ එසේ දේශනා කරනු ලැබූයේ තමන් වහන්සේ විසින් සාර සංඛ්‍යෙය කල්ප ලක්ෂයක් පුරා පුරණ ලද පාරමී ගුණයන්ගෙන් ලද අත්දැකීම් අනුවයි. මේ ජීවිතයේත් ගුරුවරුන් වෙතට ගොස් ලෞකික වශයෙන් ලැබූ ධ්‍යාන සමාපත්තින්ගෙන් ලැබූ අත්දැකීම් අනුව තමන් වහන්සේ විසින් කුසලය නම් කුමක් දැයි සොයමින් ආරම්භ කළ ප්‍රධන් වීර්යයෙහි ඵලය ලැබූ ආකාරය යි.

Friday, January 12, 2018

සසර ගමනේ සැරි සැරීම

" නැවත ඉපදීම හෙවත් උපත ලැබිය හැකි ස්ථාන තිස් එකක් ප්‍රධාන වශයෙන් සඳහන්ව තිබේ. එය තිස් එක් සක්වල ලෙස ද දක්වා තිබේ. එනම් සතර අපාය, මනුෂ්‍ය ලෝකය, දිව්‍ය ලෝක හය, රූපාවචර බඹලොව දහසයක්, අරූපාවචර බඹලොව හතරක් යනුවෙනුයි. කුසලා කුසල කර්ම අනුව සත්ත්වයා මේ තිස් එකක් වූ සක්වල උපදිති.

අනේක ජාති සංසාරං
සන්ධාවිස්සං අනිබ්බිසං
ගහකාරකං ගවේසන්තෝ
දුක්ඛා ජාති පුනප්පුනං

Friday, December 29, 2017

දිවි මඟට අත්‍යවශ්‍ය ප්‍රත්‍යක්ෂ ඤාණය ( ආර්ය පර්යේෂණ සූත්‍රය )

ධර්ම මාර්ගයතුළ යමක් අසන්නේ ද, එය මැනවින් සිතේ දරාගෙන එහි වෙසෙමින් දැනීමට පමණක් සීමානොකොට ප්‍රත්‍යක්ෂයෙන් ම අවබෝධ කෙටගෙන ම ඉදිරියට යා යුතු ය."
මෙම දහම් කතාව කියවන හැම කෙනෙකුට ම බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ආර්ය පර්යේෂණයේ දී පිළිවෙළින් තමන් වහන්සේ අවබෝධ කරගෙන පැමිණි ගමන පිළිබඳව අවබෝධයක් ඇතිකර ගත හැකියි.
මේ සූත්‍ර දේශනාව කියවා සිතින් අමතක නොකොට අපගේ ධර්ම මාර්ගයට එකතුකරගත යුතු කුමක් දැයි සිහිපත් කළ යුතුයි. මුල පටන් ම ඇති කරගත් අවබෝධයෙන් නිවන් මඟ ගමන් කිරීමට කටයුතු කළ යුතුයි. ඒ ශ්‍රද්ධාවට පමණක් සීමා නොවී තමන් විසින් ම ප්‍රත්‍යක්ෂ කොටගෙන ම ඉදිරියට යා යුතු බව මේ ධර්ම කතාවෙන් පැහැදිලියි.
බොහෝ පිරිසක් ඇසූ දහම් කරුණු මතකයේ තබා ගනිමින්, තම ප්‍රත්‍යක්ෂ ඤාණයෙන් අවබෝධ කර නොගනිමින් ඉදිරියට යෑමෙන් ධර්මයේ සැබෑ ප්‍රතිඵල නොලැබෙන බව පැහැදිලියි. මේ නිසා පිළිවෙලින්

අනුපුබ්බ සික්ඛා
අනුපුබ්බ කිරියා

අනුපුබ්බ පටිපදා යනුවෙන් ධර්මයේ පැහැදිලි කරන ආකාරයෙන් කටයුතු කළ යුතුයි. එනම් අනුපූර්ව ක්‍රමයෙන් ම අප ඉදිරියට ගමන් කළ යුතුම ය. ආර්ය පර්යේෂණ සූත්‍රයෙන්, බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ ධර්ම පර්යේෂණයෙන් අපගේ ජීවිතවලට ද එකතු කර ගත යුතු වූ දහම් උපදේශය එයයි.
ධර්ම මාර්ගය තුළ යමක් අසන්නේ ද, එය මැනවින් සිතේ දරාගෙන එහි වෙසෙමින් දැනීමට පමණක් සීමානොකොට ප්‍රත්‍යක්ෂයෙන් ම අවබෝධ කෙටගෙන ම ඉදිරියට යා යුතු බව මේ අනුව පැහැදිලි ය.

Monday, December 25, 2017

විශිෂ්ට ඤාණයෙන් අවබෝධයට ( ආර්ය පර්යේෂණ සූත්‍රය )

"ආලාරකාලාම මගේ ගුරුවරයා යි. ශිෂ්‍යයෙක් වූ මා තමාගේ සමාන තැනක ම තබා ගත්තේ ය. උසස් පූජාවකින් ද මා පිදීය. මහණෙනි, මට මේ අදහස ඇති විය. මේ ධර්මය සසර කළකිරීම සඳහා නොවේ. මේ ධර්මය මේ සසරේ ඇති ආදීනවය, භයානක බව දැක කළකිරීමකට, සංවේගයකට හේතු නොවේ. නො ඇලීම සඳහා නොවේ."


ආලාරකාලාමයන්ට ශ්‍රද්ධාව, වීර්යය, සිහිය, හා සමාධිය පවතිනවා. මටත් එලෙසින් ම ශ්‍රද්ධාව, වීර්යය, සිහිය හා සමාධිය පවත්වා ගන්න පුළුවන් බෝධිසත්වයන් වහන්සේ එසේ කල්පනා කළහ. ආලාරකාලාම යන් අවබෝධ කරගත් ඒ ආකිඤ්චඤ්ඤායතනය නම් වූ ස්වභාවයට තමන් වහන්සේගේ ම විශිෂ්ට ඤාණයෙන් උන්වහන්සේ පත් වූහ. බෝධිසත්වයන් වහන්සේ සෙවූ ජාති, ජරා, ව්‍යාධි, මරණයෙන් නිදහස් වූ නිවන එය නොවන බවට පැහැදිලි විය.


භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ නැවතත් දේශනා කළහ. “ ඉක්බිති මම ආලාරකාලාම කරා පැමිණියෙමි. පැමිණ මෙසේ සඳහන් කළෙමි. ඇවැත්නි, කාලාමය, මෙපමණකින් ම ධර්මය තමන් විසින් දැන සාක්ෂාත් කොට ඊට පැමිණ ප්‍රකාශ කෙරෙත් දැයි, එනම් බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ප්‍රශ්න කරනු ලැබූයේ, ඔබ වහන්සේ දන්නේ මේ ප්‍රමාණය පමණක් ද, යන අදහසයි.
එවිට ඇවැත්ති “මම මෙපමණකින් ම මේ ධර්මය තමන් වෙසෙසින් දැන ප්‍රත්‍යක්ෂ කොට ඊට පැමිණ ප්‍රකාශ කරමි’යි ආලාරකාලාම කීවේය.”

Saturday, December 9, 2017

සම සිතයි මහා කරුණා ගුණයයි


බුද්ධෝහං බෝධයිස්සාමි
මුත්තෝහං මෝචයේ පරෙ
තිණ්ණෝහං තාරයිස්සාමි
සංසාරෝඝා මහබ්භයා

සම්මා සම්බුද්ධත්වය ලබා සියලු සත්ත්වයන්ට ද ඒ උතුම් වූ චතුරාර්ය සත්‍ය ධර්මය අවබෝධ කරවමි. මේ භයානක වූ සසර ගමනෙන් අත්මිදෙමි. මේ සසර නම් වූ ඝෝර සාගරය තරණය කරමි. ඒ මහා බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ අධිෂ්ඨානයයි.
තථාගත බුදුරජාණන් වහන්සේ නමකගේ සම්මා සම්බුද්ධත්වය පිණිස ගමන ආරම්භ වන්නේ උන්වහන්සේගේ මනසින් කරන
අධිෂ්ඨානය, ප්‍රාර්ථනාව හා සමගිනි. තම සිතින් උන්වහන්සේ මේ පාරමී මඟ අනුගමනය කරන්නට අධිෂ්ඨානය කරති.
බෝධිසත්වයන් වහන්සේ නමක් නුවණින් දකින්නේ සියලු සත්ත්වයන් මේ සසරෙහි ඉපැදෙමින් මරණයට පත්වෙමින් මහා දුක් කන්දරාවක ගැලී පැටලී සිටින බවයි. මේ සියලු සත්ත්වයන් නරක, තිරිසන්, ප්‍රේත, අසුර නම් වූ සතර අපායේ ඉපදී වඩාත් ම දුක් විඳින බව බෝධිසත්ව උතුමන් වහන්සේ තම නුවණින් දකිති.

Monday, November 27, 2017

ඇලෙන ගැටෙන ලොවක සැපත සෙවීම

ආර්ය පර්යේෂණ සූත්‍රය

" ඇලෙන, ගැටෙන, හඬන, වැළපෙන ලෝකයක සැපත සෙවීම මිරිඟුවක් බව බෝධිසත්වයන් වහන්සේ මැනවින් තේරුම් ගත් බව පැහැදිලියි. මේ නිසා පැවිදි රුව කෙරෙහි සිත් අලවාගත් බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ආර්ය පර්යේෂණයේ ඵලය ලබන්නට මේ නියම මාර්ගය බවට හේතු සාධක සොයා ගත් බව පැහැදිලියි.
"
අප භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ, සිද්ධාර්ථ කුමාර අවධියේ දී උයනට යන මොහොතේ දී ලෙඩෙක්, මහලු වූ අයෙක්, මළ සිරුරක් හා පැවිදි රුවක් දුටු අවස්ථාව, සතර පෙර නිමිති දැකීම ලෙසින් ධර්ම කතාවේ සඳහන් වේ. ජාති, ජරා, ව්‍යාධි, මරණ ආදියෙහි ආදීනව දැක හා දැන ඒවායින් නිදහස් වෙන්නට සොයමින් සිටින සිදුහත් මහ බෝසත්තුමාට ගිලන් වූ අයෙක්, දැක ගැනීමෙන් තමන්ගේ ආර්ය පර්යේෂණයට බොහෝ ම යහපත් වූ කරුණු රාශියක් එකතු වුණා.
දැනට තමන් ඉතා තරුණ වයසේ එනම් නව යෞවන වයසේ, ගිලන් නොවී, සිටියත් අර රෝගී වූ පුද්ගලයාගේ ස්වභාවයට කෙදිනක හෝ කුමන මොහොතක හෝ අනිවාර්යයෙන් ම මමත් පත්වෙන බව වටහා ගත්තා. “කුමන ආකාරයක පෙනුමකින්, වර්ණයකින්, සැපයකින් හා ශාරීරික ශක්තියකින් කාලය ගත කළත් මේ ශරීර කූඩුවේ ස්වභාවය ලෙඩදුක්වලට උරුමයි. ගිලන් ව, වෙව්ලමින්, සැරයටියක් අතට ගෙන තුවාලයන්ගෙන් යුතුව, අපහසුවෙන් ගමන් කරන පුද්ගලයා සේ ම මම ද ඒ ස්වභාවයට පත්වන්නෙමි.” බෝධිසත්වයන් වහන්සේ සොයමින් සිටින ආර්ය පර්යේෂණයට ඉතාම හොඳ උදාහරණ හා කරුණු, තොරතුරු ඒ මඟින් එකතු කර ගත් බව පැහැදිලියි. තමාගේ ආර්ය පර්යේෂණයේ ප්‍රතිඵලය ඉතා යහපත් ලෙස ඇතිකර ගන්නට එය ඉතා ම හොඳ අවස්ථාවකි.

Tuesday, November 21, 2017

හිරු සඳු ඉල්ලා හඬා වැළපෙනවා ද?

" බුදුරජාණන් වහන්සේගේ බෝධිසත්ව අවධියේ මෙම කතා ප්‍රවෘත්තිය මඟින් අපට ලැබිය හැකි දහම් අවවාදය කුමක් ද? ඉපදීම නම් වූ දුකට හසුව පවතිමින් සැනසෙන්නට උත්සාහ කරන්නේ, එසේ ම ඉපදීමෙන් දුකක් හදාගෙන තිබෙන තවත් කෙනෙකුගෙන් ද? අප අපේ ජීවිතයට පිහිටක් ලෙසින් සම්මුතිය තුළ ලෝක පැවැත්මෙහි එකතුව කටයුතු කළත්, සදාකාලික පිහිටක් ඒ කිසිදු කෙනෙකුගෙන් හෝ කිසිදු වස්තුවකගෙන් ලැබිය නොහැකි බව අවබෝධ කර ගත යුතුය."

මනුෂ්‍යයෙක් ලෙසින් උපත ලබා දෙතිස් කුණූපයන්ගෙන් පිරිපුන් වූ ශරීරයක් දරාගෙන සිටින විට පඨවි ආදී ධාතූන්ගේ විසිරීම සිදුවෙනවා. එසේ පඨවි ආදී ධාතූන්ගේ සිදුවන විසිරීම, දිරාගෙන යෑම, ලෙඩදුක් ලෙස තේරුම් ගන්නට පුළුවන්.

Monday, November 20, 2017

සසර සැඩපහර තරණයට... ( ආර්ය පර්යේෂණ සූත්‍රය )


මජ්ක්‍ධිම නිකායේ ඕපම්ම වර්ගයට අයත් ආර්ය පර්යේෂණ සූත්‍ර දේශනාවේ සඳහන් ධර්ම අදහස අපි තවදුරටත් පැහැදිලි කරගනිමු. සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පත්වන්නට මත්තෙන්, එනම් බෝධිසත්ව අවධියේ දී මම ද සියලු සත්ත්වයන් සේ ම සැප සොයාගෙන ගමන් කළෙමි. මේ ලෝකයේ සියලු සත්ත්වයෝ ම දුකට වේදනාවට අකැමැති ය. සැනසිල්ලම. සැපතම සොයාගෙන යන්මෝ ය.

මම ද එලෙස දුකින් අත්මිදී, සැප සොයාගෙන යන ගමනේ ජාති ධර්මයන්ට උරුමවූවා නම්, එනම් ඉපදුණා නම් ඒ සෑම තැනකම පවතින්නේ විනාශයයි. නැතිව යාමයි. ඒ ස්වභාවයේ සිටිමින් ම එවැනි ජාති ධර්මයක් ම මම සොයා ගියෙමි. කුමක් වෙනුවෙන් ද? සැපය පිණිස ය.

මෙහි ගැඹුරු අදහස කුමක් ද? එය තමන් ද කරදරයක වැටී, තවත් කරදරයක වැටුණු පුද්ගලයකුගෙන් උදව්වක් උපකාරයක් ඉල්ලනවා හා සමානය.

Friday, November 17, 2017

නුවණින් දකින ජීවිතයේ යථාර්ථය ( ආර්ය පර්යේෂණ සූත්‍රය )


" සසරේ ඇති භයානක බව තේරුම් ගෙන ශෝක පරිදේවයන්ගෙන් ගැළවීමට නිවන් මඟට යොමු වෙන අතර, ක්ලේශ ධර්මයන්ට එකතුවීම නිසා සිදුවන ආදීනවය නුවණින් දැක කෙලෙස්වලින් පීඩාවක් නැති යෝගක්ෂේම වූ නිවන ම සොයන්නට මේ ප්‍රඥාවන්ත පුද්ගලයා පෙළඹෙනවා."
ජීවිතයේ ජරා ස්වභාවය දකින්නට එනම් දිරාගෙන යෑමේ ආදීනවය දකින්නට තමාගේ හිසේ කෙස් පැසෙන තුරු බලා සිටිය යුතු නොවේ. දෑත දෙපය දුබල ව එක් තැනක වැටෙනා තෙක් නතර වී සිටිය යුතු නොවේ. කුඩා දරුවෙකු වෙතින් පවා ජාති, ජරා, ව්‍යාධි, මරණ ආදියේ ඇති ආදීනවය ගැන දහම් ඇසින් දැක ගත යුතු වේ.
ඇසට,කනට සුවයක්, ප්‍රසන්න බවක් හැටියට පෙනුණත්, දැණුනත් ඒ සියල්ලගේ ම උරුමය වී ඇත්තේ දිරාගෙන යෑම ය. අත්හැරීම ය. එය සිතට මෙනෙහි විය යුතු ය. එවිට දිරාගෙන යෑම තමන්ගේ සිතට ශෝකයක් නොවන්නේ ය. දිරාගෙන යෑම උරුමයක් බව, ස්වභාවයක් බව අවබෝධ කොටගෙන, දිරාගෙන යෑමෙන් තොර යම් ස්වභාවයක් වන්නේ ද, ඒ නොදිරන ස්වභාවය පිළිබඳව සිත යොමු කළ යුතුය. ප්‍රඥාවන්ත මනුෂ්‍යයාට වැටහෙන්නේ ඒ නිවන ම වන බවයි. කෙලෙසුන් මුළුමනින් ම ප්‍රහාණය කිරීම වන බවයි. එවිට ඔහු දිරාගෙන යෑමේ ආදීනවය හොඳින් දැන, දිරාගෙන යෑමක් නැති උතුම් නිවන ම සොයයි. ඒ සඳහා වෙහෙසෙයි.

Thursday, November 16, 2017

දුක හදන ඉපදීම ( ආර්ය පර්යේෂණ සූත්‍රය )

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ජීවමානව වැඩ විසූ දවස පැවැතුණු උපමාගෙන ධර්මය දේශනා කළත්, වර්තමාන පරිසරයේත් බොහෝ කෙනෙක් නිදි නැතිව මෙන් ආශ්වාස, ප්‍රශ්වාසයට පවා අවස්ථාවක් නැතැයි කියන සංකේතයන් මතුකොට දක්වමින් උදේ සිට හවස් යාමය දක්වා ම මේ වෙහෙසෙන්නේ අනාර්ය පර්යේෂණයකට නොවේ දැයි නුවණින් මෙනෙහි කොට බලන්න.
රෝම කූපයක තරම්වත් සැබෑ අයිතියක් නැති සත්ත්වයෝ, පරම්පරා ගණනාවකට වූවත් සෑහෙන ධනයක් පවතිද්දීත් සිතේ හටගත් අසම්පූර්ණ ආශාවන්ගෙන් දිවා රාත්‍රී වෙහෙසෙති. ඔවුන්ගේ පර්යේෂණය නම් අනිත්‍ය ස්වභාවයට යුතු, එනම් ජාති, ජරා, ව්‍යාධි ධර්මයන්ට උරුම වූ වස්තූන් අල්ලා ගැනීමයි. එනම් තමා සතු කර ගැනීමයි.
අනාර්ය පර්යේෂණයෙන් යුතු මේ පුද්ගලයෝ පංචකාම ගුණයන්ගෙන් යුතු තෘෂ්ණාව නිසා තමාට හිමි නැති කයක් දරාගෙන අනිත්‍ය වූ වස්තූන් ම සොයන්ට ජීවිතයේ වැඩිපුර කාලයක් ගත කරති. එමෙන් ම සිතින් අල්ලාගෙන සිටීමෙන් තමා විසින් විඳින්නා වූ දුක ශෝකය පිළිබඳව අවබෝධයක් නැතිවා වගෙයි. ඒ අනාර්ය පර්යේෂණයේ ලක්ෂණය ම බව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කරති.
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ආර්ය පර්යේෂණය පිළිබඳව මෙසේ දේශනා කරති. මහණෙනි, ආර්ය වූ සෙවීම එනම් ආර්ය පර්යේෂණය නම් කුමක් ද?
මහණෙනි, මේ ලෝකයේ ඇතැමෙක් තමා ජාති, ධර්ම වූයේ, ජාති ධර්මයේ ආදීනව දැන ජාතියක් නැති නිරුත්තර වූ යෝගක්ෂේම සංඛ්‍යාත නිර්වාණය ම සොයනවා. තෙමේ ජරා ධර්ම වූයේ ජරා ධර්මයේ ආදීනව දැන ජරාවක් නැති නිරුත්තර වූ යෝගක්ෂේම වූ ධර්ම මාර්ගය ම සොයයි. තෙමේ ව්‍යාධි ධර්ම වූයේ ව්‍යාධි ධර්මයේ ආදීනව දැන ව්‍යාධියක් නැති නිරුත්තර යෝගක්ෂේම වූ නිවන ම සොයනවා. තෙමේ මරණ ධර්ම වූයේ මරණ ධර්මයේ ආදීනව දැන මරණයක් නැති නිරුත්තර යෝගක්ෂේම වූ නිවන ම සොයනවා. තෙමේ ශෝක ධර්ම වූයේ, ශෝක ධර්මයේ ආදීනව දැන ශෝකයක් නැති නිරුත්තර යෝගක්ෂේම වූ නිවන සොයනවා. තෙමේ සංක්ලේශ ධර්ම වූයේ සංක්ලේශ ධර්මයේ ආදීනව දැන කෙලෙසීමක් නැති නිරුත්තර යෝගක්ෂේම වූ නිවන සොයනවා. මහණෙනි, මේ ආර්ය පර්යේෂණයයි.

Wednesday, November 15, 2017

බුදු ඇසින් දුටු ලෝ දහම (ආර්ය පර්යේෂණ සූත්‍රය)

"තෘෂ්ණාවෙන් මුසපත්වන මනුෂ්‍යයාට තමාගේ මරණ ස්වභාවය පිළිබඳව ද ඇති අමතකවීම ය. එනම් මරණ ස්වභාවය මෙනෙහි නොකිරීම ය. මරණය උරුමකොට ඇත්තෙකුට මරණය උරුම කොට ඇත්තෙකුගෙන් සනාථනික පිළියම, පිළිතුරක් සොයා ගැනීම කළ නොහැකි ය."

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් පරමාර්ථ ධර්ම කතාවෙහි දී ජාති, ජරා, ව්‍යාධි, මරණ, ශෝක පරිදේව, දුක්ඛ දෝමනස්ස, උපායාස පරිළාහ යනුවෙන් දුක් ස්වභාවය විස්තර කොට දේශනා කළහ.


උපන් සත්ත්වයා දිරාගෙන යෑමත්, ලෙඩදුක්වලට ගොදුරුවීමත් උරුම කොට ඇත. ඉන් ගැලවීමක් කිසිසේත් ම නැත. දිරාගෙන යෑමෙන් හා ලෙඩදුක් ආදියෙන් තමාටත් සැනසීමක්, පිහිටක් නොමැති ව පංචකාම ගුණයන්ට හසුවන සත්වයෝ, ඒ පංචකාම ගුණයන්ගෙන් සිත ඔසවා තබමින් සොයන්නේ ව්‍යාධි ධර්මයට ම උරුම වූ අඹු දරුවන් ය. දැසි දස්සන් ය. එළු බැටළු ආදී සත්වයන් ය. මුතු මැණික්, කහවනු ආදී සම්පත් ය. මේවාට තෘෂ්ණාවෙන් ගැටගැසී, මුසපත් වූ සිතින් ජීවිත පවත්වන බව මේ දහම් කතාවෙහි පැහැදිලි කරයි.
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ දේශනා කළ මේ දහම් පෙළ තමා තමාට ම ගළපා ගනිමින් මනසිකාරය කළ යුතුයි. එනම් මෙනෙහි කිරීම අවශ්‍යයයි. මේ පෙන්වා දෙන්නේ, සසරෙහි භයානක බව තේරුම් කොට දුකින් පිරුණු සසරෙන් එතෙරවීම නම් වූ නිවන් මඟයි. ආර්ය පර්යේෂණය යනු මෙහි මූලික කතාවයි.

Saturday, November 4, 2017

දස ආකාරයකින් දැන ගත යුතු සම්මා දිට්ඨිය

ආර්ය සම්‍යක් සමාධිය ලැබීමට සම්‍යක් දෘෂ්ඨිය ම පූර්වාංගම වෙනවා. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ තවත් ආකාරයකින් දේශනා කරනවා.

එනම් මාර්ග සම්‍යක් දෘෂ්ඨියේ සිටි පුද්ගලයාට මාර්ග සංකල්ප බොහෝ ම උපකාර වෙනවා. සම්‍යක් සංකල්පයේ සිටින්නා ට සම්මා වාචා පිහිටුවා ගැනීමට උපකාර වෙනවා. සම්‍යක් වචනයේ සිටින්නාට යහපත් වූ කර්මාන්ත උපදවා ගන්නට හැකි වෙනවා. සම්‍යක් කර්මාන්තයේ සිටින්නාට සම්මා ආජීවය උපකාර වෙනවා. සම්මා ආජීවයේ සිටින්නාට සම්මා වායාමය උපකාර වෙනවා. සම්මා වායාමයේ සිටින්නාට සම්මා සමාධිය උපකාර වෙනවා. සම්මා සමාධියේ සිටින පුද්ගලයාට ප්‍රත්‍යවේක්ෂණ සංඛ්‍යාත සම්‍යක් ඥානය උපකාර වෙනවා. ලැබෙනවා. ප්‍රත්‍යවේක්ෂණ සම්‍යක් ඥානයේ පිහිටා සිටින පුද්ගලයාට සම්‍යක් විමුක්තිය උපකාර වෙනවා. පිහිටනවා. මහණෙනි, මෙසේ හෙයින් අට ආකාරයකින් මේ මාර්ගය දක්වා ගත හැකියි.

Thursday, November 2, 2017

ආර්ය පර්යේෂණය යනු කුමක් ද?


යමක් හට ගන්නා සුළු ද ඒ සියල්ල නැසෙන සුළුයි යන පරමාර්ථ ධර්ම කතාව ම මෙහි දී මතුකොට දැක්වෙයි. තමාත් හේතුප්‍රත්‍යයන්ගෙන් යුතු කයක් එනම් ශරීරයක් දරාගෙන, මොහොතක් මොහොතක් පාසා වැය වී යන එනම් නැසී යන ස්වභාවයකින් යුක්තව ජීවිතය පවත්වමින් එසේ ම හේතුප්‍රත්‍යයන්ගෙන් හටගත්ත වැය වී යන එනම් විනාශයට යන වස්තූන් ම සොයයි.

තථාගත බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් තම බෝධිසත්ව අවධියේ දී සිට ආර්ය පර්යේෂණය කළ ආකාරය මජ්ක්‍ධිම නිකායේ ඕපම්ම වර්ගයට අයත් අරිය පර්යේෂණ සූත්‍ර දේශාවෙන් අපට වටහාගන්නට පුළුවනි. ප්‍රධාන වශයෙන් ආර්ය පර්යේෂණය යනු කුමක් ද? අනාර්ය පර්යේෂණය යනු කුමක් දැයි මෙම සූත්‍ර දේශනාවෙන් දේශනා කළහ.

“භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හමුවෙහි දහම් කතාවක් බොහෝ කාලයකින් නො ඇසුවෙමු. එවැනි අවස්ථාවක් ලැබෙන්නේ නම් අපි බොහෝ කැමැත්තෙමු” යනුවෙනි. ආනන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් සඳහන් කරනු ලැබූයේ ඇවැත්නි එසේ නම් “රම්මක” නම් බමුණාගේ අසපුව කරා පැමිණෙන ලෙසයි. එහි දී අපට භාග්‍යවතුන් වහන්සේගෙන් දැහැමි කතාවක් අසාගන්නට පුළුවනි යනුවෙනි.

Saturday, October 28, 2017

වැරැදි දිවි පැවැත්ම වැරැදි ලෙස හඳුනා ගැනීම


මහණෙනි, සම්‍යක් වචන නම් කවරේ ද? ඒ දෙවර්ගයකි. එනම් කෙලෙස් සහිත, පුණ්‍යවන්ත වූ කොටසෙහි කර්ම විපාක සහිත යහපත් වූ වචනයක් පවතිනවා. එලෙස ම ආර්ය වූ කෙලෙස් රහිත ලෝකෝත්තර මාර්ගයේත් සම්මා වාචා හෙවත් යහපත් වූ වචන පවතිනවා.

කෙලෙස් සහිත පුණ්‍යවන්ත වූ කර්ම විපාක දෙන සම්මා වාචා නම් මොනවා ද? මුසාවාදයෙන් වෙන්වීම ය. කේලාම් කීමෙන් වෙන්වීම ය. පරුෂ වචන කීමෙන් වෙන්වීම ය. හිස් වචන කතා කිරීමෙන් වෙන්වීම ය. මේ යහපත් වූ වචන හෙවත් සම්මා වාචා කෙලෙස් රහිතයි. පුණ්‍යවන්තයි. උපදි හෙවත් කර්ම විපාක දෙන්නේ වෙයි.
ආර්ය වූ, අනාශ්‍රව වූ ලෝකෝත්තර මාර්ග අංග වූ සම්‍යක් වචන නම් මොනවා ද? ආර්ය සිත් ඇති, ආශ්‍රව නැති, ආර්ය මාර්ගයේ ගමන් කරන, ආර්ය මාර්ගය වඩන්නා ගේ සිතෙහි සතර ආකාරයක වාග් දුෂ්චරිතයක් වේ නම්, එය දුරු වී වෙන් වී නතර වී මනස සංසිදීමක් ඇත් ද? එය ආර්යයන්ගේ, අනාශ්‍රව ඇත්තන්ගේ ලෝකෝත්තර මාර්ගය තුළ සම්මා වාචා හෙවත් සම්‍යක් වචනයයි.
ඒ භික්ෂුව හෝ භික්ෂුණිය මිත්‍යා වචනයන්ගේ ප්‍රහානයට පත් වේ. එනම් බොරු කීම, කේලාම් කීම, ආදී මිත්‍යා වචනයන් හි ප්‍රහානයට පත් වේ. එමෙන් ම යහපත් වූ වචනයන් උපදවා ගැනීමට වෑයම් කරයි. එම වෑයම ම ඔහුට සම්මා වායාම වේ. එහි මනා වූ සිහිය පවත්වන්නේ, මිථ්‍යා වචන බැහැර කරනවා. සිහියෙන් යුතුව යහපත් වචන උපදවා ගන්නට වෙහෙසෙනවා. උපදවාගෙන වාසය කරනවා. ඒ සතිය ම ඔහුට සම්මා සතිය බවට පත්වෙනවා. සම්මා දිට්ඨි, සම්මා වායාම, සම්මා සති යන ත්‍රිවිධ ධර්මයෝ ම සම්‍යක් වචනය අනුව ගමන් කරයි.

Sunday, October 15, 2017

නිවනට උපකාර වන යහපත් දැකීම

සම්මා සමාධිය ලැබීමට අනුගමනය කිරීමේ ප්‍රතිපදාව


භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් ආර්ය වූ අනාශ්‍රව වූ ලෝකෝත්තර මාර්ග අංග වූ සම්මා දිට්ඨියත් මෙසේ දේශනා කරනවා.

මහණෙනි, ආර්ය සිත් ඇති ආශ්‍රව නැති වූ ආර්ය මාර්ගය වඩන්නාවුන්ගේ යම් ප්‍රඥාවක්, ප්‍රඥා ඉන්ද්‍රියක්, ප්‍රඥා බලයක් ධම්ම විජය බෝධි අංගයක් සම්‍යයක් දෘෂ්ඨියක් මාර්ග අංගයක් ඇත්ද, මහණෙනි, මේ ආශ්‍රව බැහැර කර ලෝකෝත්තර මාර්ග අංගය වූ සම්මා දිට්ඨි යැයි කියනු ලැබේ. ඒ භික්ෂුව හෝ භික්ෂුණිය මිථ්‍යා දෘෂ්ඨි ප්‍රහාණය පිණිස සම්‍යක් දෘෂ්ඨි ප්‍රතිලාභය පිණිස ම වෑයම් කරයි. ඒ ව්‍යායාමය ඔහුට සම්මා වායාම වේ. හෙතෙම මනා වූ සිහියෙන් යුක්තව මිථ්‍යා දෘෂ්ඨිය බැහැර කෙරේ. සිහියෙන් යුක්තව සම්‍යක් දෘෂ්ඨිය උපදවාගෙන වාසය කෙරේ. ඒ සිහිය ම ඔහුට සම්මා සතිය වේ. මෙසේ ඔහුට මේ තුන් ධර්මයෝ සම්‍යක් දෘෂ්ඨිය, සම්‍යක් දෘෂ්ඨියට අනුව උපකාර කරමින් ගමන් කෙරේ. එනම් සහජාත හා පුරේජාත යනුවෙනි.

ය විස්තර කළොත් මෙසේයි. එක්ව මේවා හටගෙන ද එසේ නැතිනම් සම්මා සමාධියට හා සම්මා දිට්ඨියට පෙරාතුව ඒවා සකස්වීමයි.
මෙහි දී විස්තර කරන්නේ, නිවන් මඟ අරමුණු කර ගැනීමේ දී සම්මා සමාධියට උපකාරක වන සම්‍යක් දෘෂ්ඨිය පිළිබඳවයි. තවමත් කෙලෙස් පවතින පෘථග්ජනයකුගේ සම්‍යක් දෘෂ්ඨිය දස වස්තුක සම්‍යක් දෘෂ්ඨියෙන් විස්තර කළ අතර කෙලෙස් මුළුමනින් බැහැර කර ලෝකෝත්තර මාර්ගයේ ගමන් කරන රහත් උතුමකුගේ සම්මා දිට්ඨිය මෙසේ අපි විස්තර කෙළෙමු. එහි දී පැහැදිලි කළ කරුණු තුන නම්, ඒ සම්‍යක් දෘෂ්ඨියට මෙහි දී සම්මා දිට්ඨි, සම්මා වායාම, සම්මා සති යන මේ දහම් තුනම සහජාතව හා පුරේජාතව උපකාරවන බවත් එකට එකක් පෙරාතුව උපකාර වන බවයි. එනම් එක්ව ඔවුනොවුන්ට උපකාර වන බවත්, මෙහි දී නැවතත් පැහැදිලි කරමු. එනම්, නිවන අරමුණු කරගෙන සම්මා සමාධිය මනාලෙස වඩන්නේ නම් ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයේ පවත්නා අනිකුත් මාර්ග අංගයන් එයට උපකාර කර ගන්නා වූ ආකාරයයි.