මහා කාරුණික වූ ලොව්තුරා ශාන්තිනායක සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්ස.!!. දෑත නළලේ බැඳ මා නමස්කාර කරමි.මාගේ නමස්කාරය වේවා.!!. ඒ උතුම් බුද්ධානුභාවයෙන්ද, ධම්මානුභාවයෙන්ද, සංඝානුභාවයෙන්ද සියලු ලෝ සතුන්ට සැප සැලසේවා! ''සබ්බ දානං ධම්ම දානං ජිනාති'' සියලු දානයන් අතර ධර්ම දානය උතුම් වේ සියල්ලෝම අවබෝධයෙන් යුතුව කියවා බලා සිත් පහන් කර ගනිත්වා !
බුදුරදුන් දෙව්රම් වෙහෙරෙ වෙසෙන සමයෙහි තමා හුවා දක්වමින් අනුන් හෙලා දුටු එක්තර ආඩම්බරකාරී භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් අරභයා මෙම ජාතක කථාව දේශනා කරන ලදි. දෙව්රම් වෙහෙර වැසි එක්තරා භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් “ඇවැත්නි අපගේ ජාතිය හා සමාන ජාතියක් නැත, අපගේ ගෝත්රය හා සමාන ගෝත්රයක් නැත, අපගේ දැසි දස් කම්කරුවෝ පවා ඇල් සහලේ බත් සහ මත්ස්ය මාංස අනුභව කෙරෙති, කසී සළු අදිති, කසී රට සුවඳ විලවුන් ගල්වති, අපි මහණ වූ හෙයින් මෙබඳු රූක්ෂ භෝජන අනුභව කරම්හ, රූක්ෂ වූ සිවුරු පරිහරණය කරම්හ” යනුවෙන් ස්ථවිර නවක මධ්යමක භික්ෂූන් ඉදිරියෙහි තම මහන්තත්වය ප්රකාශ කරමින් ජාත්යාදි වශයෙන් අන්යයන්ට නින්දාකරමින් වාසය කළේය.
මදයට ප්රමාදයට හේතුවන්නා වූ රහමෙර හෙවත් මද්යසාර භාවිතා කිරීම සුරාපාන අකුසල කර්ම වෙයි. එය සිදුවන්නේ කය මුල්කර ගෙනයි. මෙය ප්රධාන වශයෙන්ම කාය මිථ්යාචාරයට උපකාරි වන අතර, එය ගිහි පැවිදි ඛේදයකින් තොරව සැමටම අහිත ක්රියාවක් සේ සළකා ඉන් වැළැක්වීමට කටයුතු කර ඇත.
බුදුරජාණන් වහන්සේ රජගහ නුවර වේළුවනාරාමයෙහි වැඩවෙසෙන සමයෙහි මිථ්යා දෘෂ්ටියෙහි පිහිටි එක්තරා බමුණෙක් අරබයා මෙම ජාතක කථාව දේශනා කළහ. රජගහ නුවර වසන්නාවූ එක්තරා ධනවත් බමුණෙක් දුටු දෙය හා ඇසූ දෙය මංගල යැයි විශ්වාස කළේය. දිනක් ඔහු සතු අගනා වස්ත්ර යුගලක් මීයන් විසින් කන ලදි.
ශ්රී ලංකාවේ බෞද්ධයන් විසින් වෙසක් උත්සවය සමරනු ලබන්නේ ආගමික උත්සවයක් වශයෙන් පමණක් නොවෙයි.ඔවුන් අලුත් අවුරුදු උත්සවය සමරා නිම වු පසු බොහෝ විට මාසයකටත් අඩු කාලයක් තුළ එළඹෙන වෙසක් උත්සවය ආගමික වශයෙන්ම පමණක් සමරනවා නම්, ආගමික ඇවතුම් පැවතුම් වලින්ම එය සැමරීමට ඉඩ තිබුණි. ඒත් සාමාන්යයෙන් සිංහල බෞද්ධයන් බහුතරයක් ආගමික භාවයෙන්ද, ඊට අමතරව විනෝදාශ්වාද ස්වරූපයෙන්ද, සැරසීමට උත්සාහ කරයි. වෙසක් සැරසිලි සඳහා වැඩි අගයක් ලැබීමට එය හේතුවක් වෙයි.වෙසක් සැරසිලි භාණ්ඩ අලෙවිය සඳහා වන වෙළෙඳ පොළක් නිර්මාණ වී තිබෙන ආකාරය දක්නට ලැබෙයි. වෙසක් උත්සවයක් සැමරීෙමිදී ඉතා ප්රවේශමෙන් කටයුතු කිරීම අවශ්ය වෙයි.
" යම් දෙයක් සාංඝිකව පූජා කරන්නේ නම් එය ඉහළම පින්ගෙන දෙන්නකි.එහිදී අප දන්දෙන්නේ අතීත වර්තමාන අනාගත පිරිසකට නොව ඔවුන්ගේ ගුණදහම් උදෙසායි. උතුම් සඟ ගුණ සිහිකරමින් ඒ ගුණයන් වෙනුවෙන් දන් දීමයි කළ යුත්තේ. ඉන් ලැබෙන ආනිසංසය ඉතා විශාලයි."
තරුණ ජීවිතය ගත කරන දරුවන් සැළකිල්ලට ගත යුතු කාරණා පිළිබඳව අවධානය යොමු කළ යුතුයි. ආර්ථික සාධකය ඉතාම වැදගත් බවත්, ඒක නාම කිං යනුවෙන් විමසූ විට සබ්බේ සත්තා ආහාරට්ඨිතිකා යනුවෙන් වදාරා තිබීමෙන් එය ප්රධාන බව හැඟෙයි. සියලු සත්ත්වයෝ ආහාරයෙන් යැපෙන බවත්,එහිදී භෞතික ආහාර මෙන්ම මානසික ආහාරත් වැදගත්වන බව අවධාරණය වෙයි.
කුසලයට බරව ජීවත්වන මිනිසුන්ට සතර අපාය කියන්නේ හරියට මහගෙදර වගේ. වැඩබිමට, කාර්යාලයට, නගරයට හෝ තමන්ගේ සේවාව සිදු කරන සේවා ස්ථානයට ගිය පසු අප සවස් වෙනකොට කෙලෙස ද ඉක්මනට ගෙදර යන්නේ කියලා කල්පනා කරනවා. ඒ වගේ කෙලෙස් සහිතව අකුසලයෙන් යුක්තව කටයුතු කරන පුද්ගලයින්ට නිරතුරුවම සතර අපායේ දොරවල් ඇරී තිබෙනවා.
පුරාණ ආචාර්යන් වහන්සේ ආනාපාන සති භාවනාව සඳහා ගණන් කිරීමේ ක්රමයක් හඳුන්වා දී තිබෙයි. හුස්ම වාර එකේ සිට පහක් ගණන් කර නැවත එකේ සිට හය දක්වාත්, එකේ සිට හත දක්වාත්, එකේ සිට අට දක්වාත්, එකේ සිට නවය දක්වාත්, එකේ සිට දහය දක්වාත් වාර හයක් එක හුස්මක්වත් අමතක නොවන සේ ගණනකට භාවිතා කරන්න. ආශ්වාස ප්රශ්වාස මොහොතේ ගණන් කිරීමේ ක්රමය නිවැරැදිනම් ආනාපාන සතිය ප්රගුණ කිරීම පහසුය. ගණන වැරදුණොත් නැවත මුලටම පැමිණ කීප වරක් හෝ ගණන් කිරීමේ ක්රමය නිවැරැදිව ආනාපාන සතිය වැඩිය යුතුයි.
කැපකිරීම, උනන්දුව, උත්සහාය ආදී සියලු පදයන්ගෙන් කියවෙන්නේ දහමේ පෙන්වා දෙනු ලබන ‘වායාම’ හෙවත් වෑයම යන අර්ථයමය. මෙලොව කැපකිරීමකින් තොරව කිසිදු දෙයක් ලබාගත නොහැකිය. සෑම කාර්යයක් උදෙසාම කැපකිරීම හෙවත් වෑයම යෙදිය යුතුම ය. ලෞකික වූත්, ලෝකෝත්තර වූත් අරමුණු උදෙසාද එසේමය. කර්මය යනු ක්රියාවයි. එය ප්රධාන වශයෙන්.
තුන් ලොවක් ලස්සන කළ අසාමාන්ය රූප ශෝභාවකින් යුතු බුදුරදුන් නිරූපනය කිරීම සඳහා නිර්මිත බුද්ධ රූපය ලස්සනම රූපය වන්නේ එමගින් පිළිබිඹුවන බාහිර අංගලක්ෂණ සලකාගෙන ම නොවේ. එමගින් නිරූපනය වන අභ්යන්තරික ගතිලක්ෂණ සාවධානව සළකා බැලීමෙන් පසුව ය."
සත්ය ගවේෂකයෙකු වශයෙන් සිද්ධාර්ථ බෝධි සත්ත්වයන් වහන්සේ තුළ පැවැති පර්යේෂණාත්මක ගතිලක්ෂණ සහ තීක්ෂණ ඥානය, විශේෂ ගතිගුණවලින් පරිපූර්ණ වූවක් බව අරියපරියේසන සූත්රය, මහාසීහනාද සූත්රය, වීමංසක සූත්රය ආදී දේශනාවලින් පැහැදිලි වේ.
වෙසක් පුර පසළොස්වක පොහොය සමස්ත ලෝකවාසී ජනතාවට සුවිශේෂී දවසක් වෙයි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ උප්පත්තිය හෙවත් මහ බෝසතාණන් වහන්සේගේ උප්පත්තිය නොහොත් අවසාන උපත සිදුවූ සුවිශේෂී දවසයි. එසේම, බෝසතාණන් වහන්සේ මහා අභිනිෂ්ක්රමණයෙන් පසුව ලොවුතුරා බුද්ධත්වයට පත්වුණ අසිරිමත් දවසයි. ආයු සංස්ඛාර අතහැර පරිනිර්වාණයට වැඩම කළ අවස්ථාවයි.
